Ürün güvenliği mevzuatında bazı ürünlerin piyasaya arz edilebilmesi, bağımsız bir kuruluşun uygunluk değerlendirmesi yapmasına bağlıdır. EUROGAP Belgelendirme ve Özel Eğitim Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin onaylanmış kuruluş olarak görevlendirilmesine dair tebliğ de bu sistemin bir parçasıdır: ilgili Bakanlık, belirli bir teknik düzenleme kapsamında uygunluk değerlendirmesi yapmak üzere bir tüzel kişiyi görevlendirir ve bu görevlendirme Resmî Gazete'de yayımlanır.
Görevlendirme Tebliği Ne Anlama Gelir?
Bu tür bir tebliğ, kuruluşa sınırsız bir yetki vermez. Görevlendirme yalnızca tebliğde sayılan teknik düzenleme, ürün grubu ve uygunluk değerlendirme modülleri bakımından geçerlidir. Kuruluşa tahsis edilen kimlik kayıt numarası, düzenlenen belgelerin ve ürün üzerindeki işaretlemenin izlenebilirliğini sağlar. Bu nedenle bir belgeye dayanılarak yapılan işlemde ilk kontrol edilmesi gereken husus, belgenin kapsamının görevlendirme kapsamıyla örtüşüp örtüşmediğidir.
Kapsam Dışı Belgelendirmenin Sonuçları
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, kuruluşun görevlendirilmediği bir ürün grubunda veya süresi dolmuş bir yetkiye dayanarak belge düzenlemesidir. Böyle bir durumda ürün, uygunluk değerlendirmesi yapılmamış sayılabilir; piyasa gözetimi ve denetimi çerçevesinde ürünün piyasadan çekilmesi, toplatılması ve idari para cezası uygulanması gündeme gelir. Üretici veya ithalatçı açısından bu, hem idari yaptırım hem de ticari sözleşmelerde ayıptan doğan sorumluluk anlamına gelebilir.
Denetim Sonrası İzlenecek Hukuki Yol
- Denetim tutanağı ve idari yaptırım kararının tebliğ tarihi, kanuni süre hesabının başlangıcıdır; tebliğ zarfı mutlaka saklanmalıdır.
- İdari para cezalarına karşı başvuru yolu, cezanın dayanağını oluşturan kanuna göre değişir; kimi hâllerde sulh ceza hâkimliği, kimi hâllerde idare mahkemesi görevlidir. Yanlış merciye başvuru süre kaybına yol açar.
- Ürünün piyasadan çekilmesi gibi idari işlemler, İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde iptal davasına konu edilebilir; yürütmenin durdurulması talebi ayrıca ileri sürülmelidir.
Belge Dosyasında Bulunması Gerekenler
- Görevlendirme tebliğinin Resmî Gazete metni ve kuruluşun kimlik kayıt numarası.
- Uygunluk değerlendirme sözleşmesi, teknik dosya ve test raporlarının tarih sıralı örnekleri.
- Kuruluşun yetkisinin belge tarihinde yürürlükte olduğunu gösteren kayıtlar.
- Üretici ile belgelendirme kuruluşu arasındaki yazışmalar.
Yukarıdaki açıklamalar genel nitelikte olup her belgelendirme uyuşmazlığı kendi teknik düzenlemesi ve dosya içeriği ışığında değerlendirilir. Somut bir denetim veya yaptırımla karşılaşıldığında, süre kaybı yaşanmadan hukuki görüş alınması yerinde olur.