Vakıf yükseköğretim kurumlarının ana yönetmelikleri, kurumun organlarını, bu organların oluşumunu ve yetkilerini belirler. Bu metin, kurumun aldığı her kararın hukuki dayanağını oluşturduğu için, bir işlemin geçerliliği tartışıldığında ilk bakılacak yerdir. Yetki ve usul kurallarına aykırılık, kararın esas yönünden doğru olması halinde bile iptalini gerektirebilir.
Yetkisiz Organ Kararının Sonucu
İdare hukukunda yetki kuralları kamu düzenindendir. Bir kararın, ana yönetmelikte o konuda yetkili kılınmayan bir organ tarafından alınması, işlemi yetki yönünden sakat hale getirir. Bu sakatlık, kararın sonradan yetkili organca onaylanmasıyla her zaman giderilemez. Bu nedenle özellikle atama, kadro, disiplin ve mali konularda hangi organın yetkili olduğu karar öncesinde doğrulanmalıdır.
Mütevelli Heyeti ile Akademik Organlar Arasındaki Sınır
- Mali ve idari konularda karar yetkisi ile akademik karar yetkisi ayrı ayrı düzenlenir.
- Akademik ölçütlerin belirlenmesi, kural olarak akademik organların alanındadır.
- Yetki devri yapılmışsa, devir kararının kapsamı ve süresi yazılı olmalıdır.
- Devredilen yetkinin yeniden devri, açıkça izin verilmedikçe mümkün değildir.
Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
Kurul kararlarında toplantı ve karar yeter sayısına uyulup uyulmadığı, tutanaktan anlaşılır. Katılmayan üyenin yazılı görüşünün oy yerine geçip geçmeyeceği, ana yönetmelikte açıkça düzenlenmemişse tartışma konusu olur. Karşı oy kullanan üyenin gerekçesini tutanağa geçirmesi, hem sorumluluk hem de sonraki denetim bakımından önemlidir.
İşlemin Muhatabı Açısından Başvuru Yolu
- İşlemin hangi organ tarafından, hangi tarihte alındığını yazılı olarak öğrenin.
- Karara dayanak yönetmelik hükmünü ve gerekçeyi talep edin.
- Kurum içi itiraz yolu öngörülmüşse önce bu yolu kullanın ve kaydını alın.
- Bildirim tarihinden itibaren işleyen dava açma süresini takvime işleyin.
- Yükseköğretim üst kurulunun denetim yetkisine giren bir konu varsa ayrıca değerlendirin.
Personel İlişkilerinde Ana Yönetmeliğin Rolü
Vakıf yükseköğretim kurumlarında akademik ve idari personelin hukuki statüsü, sözleşme ve ilgili mevzuatın yanında ana yönetmelik hükümleriyle de şekillenir. Sözleşme yenilenmemesi veya görev değişikliği gibi işlemlerde, ana yönetmelikte öngörülen usulün izlenip izlenmediği uyuşmazlığın seyrini belirler. Personelin, kendisine tebliğ edilen tüm yazıların bir örneğini muhafaza etmesi önerilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kurumların ana yönetmelikleri arasında önemli farklar bulunduğundan, somut bir işlem değerlendirilirken güncel metnin tamamı ve dosyadaki belgeler birlikte incelenmelidir.