Türkiye Sağlık Politikalarının Enstitüsünün yapılanması ve faaliyetlerinin yürütülmesine dair yönetmelik, enstitünün organlarını, görev alanını ve karar alma usulünü belirler. Bu tür kurumsal yönetmelikler ilk bakışta yalnızca idari teşkilat metni gibi görünse de, alınan kararların hangi organ tarafından ve hangi usulle alındığı sonradan açılacak idari davalarda belirleyici olur.
Organlar ve Yetkinin Kaynağı
Enstitü bünyesinde karar organı, yürütme organı ve danışma nitelikli kurullar farklı işlevler görür. İdare hukukunda yetki kamu düzenindendir; bir kararın kanunen veya yönetmelikle yetkili kılınmayan bir organ tarafından alınması, kararı yetki unsuru bakımından sakat hale getirir. Bu nedenle enstitü kararlarına dayanan işlemlerde ilk incelenmesi gereken husus, kararın hangi organın toplantı tutanağına dayandığıdır.
Karar Alma Usulünde Dikkat Edilecekler
- Toplantı yeter sayısı ve karar yeter sayısının tutanakta açıkça gösterilmesi
- Gündemin önceden duyurulması ve gündem dışı karar alınmaması
- Çekimser veya muhalif üye görüşlerinin kayda geçirilmesi
- Devredilen yetkilerin sınırının yazılı olarak belirlenmesi
- Kararların imza sirküleri ve görevlendirme yazılarıyla uyumu
Faaliyetlerin Yürütülmesinde Hukuki Temas Noktaları
Politika üretimi, veri analizi ve rapor hazırlığı gibi faaliyetler sırasında sağlık verisiyle çalışılması söz konusu olabilir. Sağlık verisi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından özel nitelikli kişisel veri kategorisindedir ve işlenmesi bu Kanunun öngördüğü şartlara bağlıdır. Verinin anonimleştirilerek kullanılması, aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve veri işleyenlerle yazılı sözleşme yapılması, kurumsal sorumluluğu sınırlandıran temel adımlardır.
Enstitü İşlemlerine Karşı Başvuru Yolları
- İşlemin bireysel bir idari işlem mi yoksa düzenleyici nitelikte mi olduğunu belirleyin; dava açma usulü buna göre değişir.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca önce idareye başvurup işlemin kaldırılmasını istemek mümkündür; bu başvurunun süreye etkisini gözden kaçırmayın.
- Dava açma süresinin işlemin yazılı bildirim tarihinden itibaren işlediğini, öğrenme tarihinin tek başına yeterli olmadığını dikkate alın.
- İşlemin gerekçesi bildirilmemişse, bilgi edinme yoluyla dayanak belgeleri talep ederek dava dilekçesini somutlaştırın.
Kurumsal Uyum İçin Öneriler
Karar defterinin düzenli tutulması, görevlendirme yazılarının süreli ve konu bakımından sınırlı düzenlenmesi, dış kaynak alınan hizmetlerde gizlilik ve veri koruma taahhütlerinin sözleşmeye işlenmesi; hem denetimlerde hem de olası uyuşmazlıklarda kurumun elini güçlendirir.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel çerçeveye ilişkindir. Enstitü kararına dayanan somut bir işlem söz konusuysa, tutanaklar ve tebligat evrakı üzerinden ayrı bir hukuki inceleme yapılması gerekir.