2807 sayılı Karar ile Trabzon merkez ilçe Güzelyalı Mahallesi'ndeki bazı alanların riskli alan ilanına ilişkin önceki Bakanlar Kurulu kararı yürürlükten kaldırılmıştır. Bir bölgenin riskli alan statüsünden çıkarılması, çoğu maliğin sandığından daha kapsamlı sonuçlar doğurur: hem devam eden idari işlemlerin akıbetini hem de taşınmaz üzerindeki kısıtların geleceğini etkiler.
Riskli Alan Statüsü Neyi Değiştiriyordu?
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli alan ilanı, bölgeye özel bir dönüşüm rejimi kurar. Bu rejimde tahliye ve yıkım işlemleri, uzlaşma çağrıları, anlaşma sağlanamayan hisselerin satışı ve bazı tapu şerhleri gündeme gelir. İlanın kaldırılmasıyla bu özel rejimin dayanağı ortadan kalkar ve taşınmazlar kural olarak genel imar ve planlama hükümlerine tabi hale gelir.
İlan Kalkınca Devam Eden İşlemler Ne Olur?
En çok tartışma yaratan konu, statü sona ermeden önce başlatılmış işlemlerin durumudur. Burada ayrım yapmak gerekir:
- Henüz tamamlanmamış, dayanağını yalnızca riskli alan kararından alan işlemler hukuki temelini kaybeder.
- Riskli alan ilanından bağımsız olarak yapı bazında yürütülen riskli yapı tespiti süreci ayrı bir müessesedir ve alan statüsünün kalkması, tek tek binalar için verilmiş riskli yapı kararlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
- Tapu kütüğüne işlenmiş belirtmelerin terkini için ilgili idareye başvurulması, kendiliğinden silinmesini beklemekten daha güvenlidir.
Malik Açısından Somut Kazanımlar ve Yeni Belirsizlikler
Statünün kalkması, tasarruf serbestisini artırır: satış, ipotek ve ruhsat süreçlerinde dönüşüm kaynaklı engeller azalır. Buna karşılık kira yardımı, taşınma desteği gibi 6306 kapsamındaki mali imkânlardan yararlanma beklentisi de sona erebilir. Kendi konutundan bu destekler nedeniyle çıkmış olanların, ödemelerin hangi tarihe kadar süreceğini yazılı olarak sorması yerinde olur.
İtiraz ve Yargı Yolu
Riskli alan ilanına karşı da, ilanın kaldırılmasına karşı da menfaati ihlal edilenler idari yargıda iptal davası açabilir. İdari işlemlere karşı dava süresi tebliğ veya ilan tarihine bağlıdır ve bu sürenin kaçırılması hakkın esasını tartışma imkânını ortadan kaldırır. Dava açmadan önce ilgili idareye yapılan başvurunun süreye etkisi bulunduğundan, başvuru tarihlerinin belgelenmesi önemlidir.
Pratik Kontrol Adımları
- Tapu kaydınızdaki tüm şerh ve belirtmeleri güncel tarihli olarak çıkarın.
- Yapınız hakkında ayrıca riskli yapı tespiti yapılıp yapılmadığını idareden yazılı sorun.
- Aldığınız kira/taşınma yardımının devamına ilişkin idari yazışmayı saklayın.
- Bölgeye ilişkin yeni imar planı çalışması olup olmadığını takip edin; planlar askı süresinde itiraza açıktır.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Parselinizin durumu, yapınızın tespit geçmişi ve askıya çıkan planlar birlikte değerlendirilmeden sonuç çıkarılmaması, hak kaybını önlemek bakımından önemlidir.