22/8/2020 tarihinde meydana gelen sel ve heyelan sonrası Giresun ili Doğankent ilçesinde konut ihtiyacının karşılanması amacıyla, bazı taşınmazların Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir. 2934 sayılı Karar, olağan kamulaştırma sürecinden farklı işleyen ve maliki hızlı hareket etmeye zorlayan bir usulü devreye sokar.
Acele Kamulaştırma Olağan Usulden Nasıl Ayrılır?
Kamulaştırma Kanunu'nda düzenlenen acele kamulaştırmada idare, bedel tartışması sonuçlanmadan mahkemece belirlenen bedeli bloke ederek taşınmaza el koyabilir. Yani mülkiyetin devri ile fiili kullanım aynı anda gerçekleşmez; malik taşınmazını kaybetmeden önce bedeli tartışma imkânını sonraya bırakmak zorunda kalır. Afet sonrası konut üretiminde bu usulün seçilme gerekçesi, barınma ihtiyacının ertelenemez niteliğidir.
Malikin İlk 15 Günde Yapması Gerekenler
- Tapu kaydında kamulaştırma şerhi olup olmadığını kontrol edin.
- Karar ekindeki parsel listesinde taşınmazınızın bulunup bulunmadığını teyit edin.
- Taşınmazın güncel halini tarihli fotoğraf ve video ile kayıt altına alın.
- Üzerindeki yapı, ağaç ve tesisleri sayı ve nitelik olarak listeleyin.
Bedel Tespitinde Belirleyici Olan Veriler
Mahkemece görevlendirilen bilirkişi heyeti, arazi niteliğindeki taşınmazda gelir yöntemini, arsa niteliğindekilerde emsal karşılaştırma yöntemini esas alır. Bu nedenle malikin sunacağı emsal satış bilgileri, imar durumu belgesi ve zeytinlik, fındıklık gibi kullanım biçimini gösteren kayıtlar sonucu doğrudan etkiler. Afet bölgesinde emsal bulmanın güçleştiği durumlarda, olaydan önceki döneme ait satış verileri özellikle önem kazanır.
Kararın Kendisine İtiraz Edilebilir mi?
Acele kamulaştırma kararı bir idari işlem olduğundan, kamu yararı ve aciliyet unsurları yönünden idari yargı denetimine tabidir. Bu yol, bedel davasından bağımsızdır ve kendi dava açma süresine sahiptir. Bedel davasına katılmak, iptal yolundan vazgeçildiği anlamına gelmez; ancak sürelerin ayrı ayrı takip edilmesi gerekir.
Kiracı ve Zilyet Konumundakiler
Taşınmaz üzerinde kiracı, ortakçı ya da fiili kullanıcı sıfatıyla bulunanların talepleri malikin bedelinden ayrı değerlendirilir. Muhdesat iddiası ileri sürülecekse, yapının kim tarafından yapıldığını gösteren belge ve tanık delili baştan hazırlanmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler yol gösterici niteliktedir. Acele kamulaştırmada takvim çok kısa işlediğinden, tebligatı aldığınız gün hukuki destek almanız hak kaybını önleyebilir.