2948 sayılı Karar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen sürenin üç ay uzatılmasını düzenlemiştir. Bu geçici madde, sermaye şirketlerinin kâr dağıtımına geçici bir sınır getirmiş; uzatma kararı ise sınırın uygulanacağı dönemi genişletmiştir. Şirketler açısından mesele, genel kurul takvimi ile bu dönemin çakışıp çakışmadığıdır.
Geçici 13. Madde Neyi Sınırlıyordu?
Düzenleme özetle sermaye şirketlerinde dağıtılabilecek kâr payını sınırlamış, geçmiş yıl kârları ile serbest yedek akçelerin dağıtıma konu edilmesini kısıtlamış ve genel kurulca yönetim organına kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilmesini engellemiştir. Amaç, salgın döneminde şirketlerin özkaynaklarını korumaktı.
Sürenin Uzatılmasının Pratik Sonucu
Uzatma, sınırlamanın kapsadığı zaman aralığını genişlettiği için, uzatma dönemine denk gelen genel kurullarda alınan kâr dağıtım kararları da sınıra tabi olur. Bu nedenle bir kararın geçerliliği tartışılırken bakılacak ilk unsur, genel kurul tarihidir. Toplantı tarihinin uzatma dönemi içinde olup olmadığı, hazirun cetveli ve toplantı tutanağıyla tespit edilir.
Sınırı Aşan Genel Kurul Kararında Risk
Sınırlamaya aykırı biçimde alınan kâr dağıtım kararı, pay sahipleri bakımından iptal davasına konu edilebilir. Türk Ticaret Kanunu'nda genel kurul kararlarının iptali için öngörülen süre, karar tarihinden itibaren üç aydır ve dava şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde açılır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırıldığında karar artık iptal edilemez.
Yönetim Organı Açısından Sorumluluk
- Sınırı aşan dağıtımın uygulanması, sorumluluk tartışması doğurabilir.
- Dağıtılmış tutarların iadesi gündeme gelebilir.
- Muhasebe kayıtları ile genel kurul kararı arasındaki uyum önem taşır.
- İstisna kapsamında kalındığı ileri sürülüyorsa dayanak yazışma saklanmalıdır.
Şirketler İçin Kontrol Sırası
- Genel kurul tarihini uzatma dönemiyle karşılaştırın.
- Dağıtıma konu edilen kalemin dönem kârı mı, geçmiş yıl kârı mı olduğunu ayrıştırın.
- Kâr payı avansına ilişkin yetkilendirme bulunup bulunmadığını tutanaktan kontrol edin.
- İtiraz düşünülüyorsa üç aylık süreyi takvime işleyin.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Geçici düzenlemelerin kapsamı ve istisnaları dönemsel olarak değiştiğinden, şirketinizin durumunu güncel metin ve genel kurul belgeleriyle birlikte değerlendirmeniz gerekir.