2961 sayılı Karar ile Van Arısu GES trafo merkezi ile Van trafo merkezi arasındaki enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir. İletim hattı kamulaştırmaları, tarımsal arazilerde çoğu zaman mülkiyetin tamamen elden çıkmadığı, buna karşılık kullanımın kalıcı biçimde kısıtlandığı bir yapı doğurur.
Mülkiyet Değil, İrtifak Kamulaştırması
Enerji iletim hatlarında idare kural olarak taşınmazın tamamının mülkiyetini almaz; hattın geçtiği koridor üzerinde daimi irtifak hakkı kurar. Direk yerleri bakımından ise çoğunlukla mülkiyet kamulaştırması yapılır. Tapuda malik olarak kalmaya devam etmeniz, bedelsiz bir kısıtlamaya katlanacağınız anlamına gelmez; irtifakın kurulduğu alan için ayrı bedel ödenmesi gerekir.
Direk Yeri ile Salınım Koridoru Ayrımı
Bedel hesabında iki alanın ayrı ayrı ölçülmesi önemlidir:
- Direk yeri: tamamen kullanım dışı kalan, fiilen işgal edilen alan.
- Hat koridoru: iletkenlerin salınım alanı boyunca yapı yapma ve belirli yükseklikte ağaç bulundurma yasağının getirildiği şerit.
- Ulaşım güzergâhı: bakım ve onarım için araç geçişine tahsis edilen kısım.
Keşifte yalnızca koridor genişliğinin ölçülüp direk yerinin ayrıca yazılmaması, eksik bedele yol açan tipik bir kusurdur.
Bedele İtiraz mı, İşlemin İptali mi
Malikin önünde iki ayrı yol vardır ve bunlar karıştırılmamalıdır. Acele kamulaştırma kararının hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa idari yargıda iptal davası gündeme gelir. Buna karşılık kararın hukuka uygunluğu tartışılmıyor, yalnızca ödenecek bedel az bulunuyorsa mücadele adli yargıda görülen bedel dosyasında yürütülür. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu çerçevesinde yürüyen bedel sürecinde bilirkişi raporuna karşı yazılacak itiraz, sonucu belirleyen aşamadır.
Delili Kim Toplar
Uygulamada bilirkişi keşfi tek fırsattır. Keşiften önce arazideki ağaçların sayımını, sulama tesisini, varsa kuyu ve depoyu gösteren tarihli fotoğraflar hazırlanmalı; hattın parselin hangi bölümünden geçtiği kroki üzerinde işaretlenmelidir. Parselin ikiye bölünmesi nedeniyle kalan kısımların tarımsal işletmeye elverişsiz hale gelmesi de ayrıca dile getirilmelidir.
Buradaki bilgiler genel çerçeveyi göstermek amacıyla verilmiştir. Hat güzergâhı ve arazi niteliği her dosyada farklı olduğundan, tebligatı aldığınızda süreleri kaçırmamak için bir avukatla görüşmeniz uygun olur.