2962 sayılı Karar, Gülpınar RES trafo merkezi ile Çan Havza trafo merkezi arasındaki enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların TEİAŞ tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkindir. Bu güzergâhta kalan taşınmazların önemli bölümü ağaçlık ve tarımsal nitelikte olduğundan, uyuşmazlığın merkezinde çoğunlukla toprak değeri değil ağaç ve ürün değeri yer alır.
Arazinin Niteliği Neden Sonucu Değiştirir
Kamulaştırma bedeli belirlenirken tarım arazilerinde net gelir esas alınır. Bu hesapta arazinin sulu ya da kuru olması, üzerinde çok yıllık ağaç bulunup bulunmaması ve fiilen yapılan tarımsal faaliyet belirleyicidir. Tapu kaydında tarla yazan bir taşınmaz üzerinde uzun yıllardır meyve veya zeytin ağacı yetiştiriliyorsa, dosyaya bu fiili durumun yansıtılması gerekir. Aksi halde değerleme, gerçek gelirin çok altında bir kabulle yapılır.
Ağaç ve Ürün Zararı Ayrı Bir Kalemdir
- Kesilecek ağaçların tür, yaş ve verim durumuna göre tek tek sayımı yapılmalıdır.
- Henüz verime yatmamış fidanlar ile verimdeki ağaçlar farklı değerlendirilir.
- Hat koridorunda yükseklik sınırı getirilmesi nedeniyle gelecekte dikim yapılamayacak alan ayrıca gündeme getirilmelidir.
- Sulama hattı, çit ve direk gibi tesislerin sökülmesinden doğan zarar unutulmamalıdır.
Kısmi Kamulaştırmada Kalan Kısmın Değer Kaybı
İletim hattı parselin ortasından geçtiğinde, kamulaştırılan şeridin dışında kalan bölümler de tarımsal işletme bütünlüğünü yitirebilir. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, kısmi kamulaştırmalarda kalan kısımda meydana gelen değer düşüklüğünün de dikkate alınmasına imkân tanır. Bu talebin dosyaya açıkça ve gerekçeli biçimde girmesi gerekir; kendiliğinden değerlendirilmesi beklenmemelidir.
Uzlaşma Görüşmesine Hazırlıksız Gitmeyin
- İdarenin teklif ettiği rakamın hangi kalemleri kapsadığını yazılı olarak isteyin.
- Ağaç sayımı yapılmışsa tutanağın bir örneğini alın ve sayıma katılın.
- Tutanağa çekince yazmadan imza atmayın; imzalanan tutanak sonraki aşamada aleyhe kullanılabilir.
- Uzlaşma sağlanamaması bir kayıp değildir; bedelin mahkemece belirlenmesi yolu açık kalır.
Bu metin genel bilgi amacı taşır. Ağaç sayımı ve gelir hesabı gibi teknik başlıklar dosyanın kaderini belirlediğinden, keşif tarihinden önce hukuki ve teknik destek almanız yararınıza olacaktır.