TÜBİTAK Yönetim Kurulunun çalışma usul ve esaslarına ilişkin yönetmelik, kurumun en üst karar organının nasıl toplanacağını, gündemin nasıl oluşacağını ve kararların hangi çoğunlukla alınacağını düzenler. Bu metin ilk bakışta yalnızca kurum içi işleyişe dair görünse de, kurul kararlarının hukuki geçerliliğini doğrudan etkilediği için ilgili üçüncü kişiler bakımından da sonuç doğurur.
Usul Kurallarının Karar Üzerindeki Etkisi
Kurul kararlarının hukuka uygunluğu, yalnızca içeriğiyle değil, alınış biçimiyle de ölçülür. İdari yargı denetiminde yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ayrı ayrı incelenir. Toplantı yeter sayısının sağlanmaması, gündeme alınmamış bir konuda karar üretilmesi ya da çekilmesi gereken üyenin oylamaya katılması, kararı sakatlayabilecek başlıklardır.
Gündem ve Toplantı Düzeni
- Gündemin önceden duyurulması, üyelerin hazırlıklı katılımını sağlar ve sonradan "bilgilendirilmedim" itirazını önler.
- Toplantı tutanağının karar metniyle uyumlu olması, karşı oy ve şerhlerin kayda geçmesi gerekir.
- Elektronik ortamda yapılan toplantılarda katılımın ve oyların kaydı, sonradan ispat açısından belirleyicidir.
Çıkar Çatışması ve Çekilme
Kurul üyesinin kendisini, yakınlarını veya ilişkili olduğu kurumu ilgilendiren bir konuda oylamaya katılması, tarafsızlık ilkesi bakımından ciddi bir sakatlık nedeni oluşturur. Bu tür durumlarda üyenin toplantıya katılmaması ve bu hususun tutanağa geçirilmesi, hem kararı hem üyeyi korur.
Kurul Kararına Karşı Ne Yapılabilir?
Kurul kararı bir kişinin hukukunu doğrudan etkiliyorsa, 2577 sayılı Kanun kapsamında iptal davasına konu edilebilir. Burada iki nokta kritiktir:
- Kararın ilgiliye bildirim tarihi; sürelerin başlangıcı bu tarihe bağlıdır.
- Kararın icrai (doğrudan sonuç doğuran) nitelikte olup olmadığı; hazırlık işlemi niteliğindeki ara kararlar tek başına dava konusu edilemeyebilir.
Kurum İçi Şeffaflık
Karar özetlerinin ilgililere ulaştırılması ve gerekçenin anlaşılır biçimde yazılması, hem itiraz hakkının kullanılabilmesi hem de sonraki uyuşmazlıklarda kurumun savunmasının güçlenmesi bakımından işlevseldir. Gerekçesiz karar, denetim aşamasında en zayıf halkadır.
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Bir kurul kararının sizin açınızdan dava edilebilir olup olmadığı, kararın metni ve size ulaşma biçimiyle birlikte incelenmesi gereken bir konudur; bu değerlendirmenin bir hukukçuyla yapılması yerinde olur.