Hasan Kalyoncu Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, hem eğitim-uygulama hem de danışan hizmeti boyutu olan bir merkezi düzenler. Bu alanda kuruluş yönetmeliğinden çok daha kritik olan husus, danışan bilgisinin gizliliğidir; çünkü burada üretilen kayıt, kişinin en mahrem alanına ilişkindir.
Gizlilik: Kuralın Kendisi ve İstisnaları
Danışmanlık ilişkisinde gizlilik esastır. Ancak gizlilik mutlak değildir. Kişinin kendisinin veya bir başkasının hayatına yönelik ciddi ve yakın bir tehlike bulunması ya da bir suçun bildirilmesine ilişkin yasal yükümlülüğün doğması hâlinde durum değişir. Türk Ceza Kanunu'nda hem özel hayatın gizliliğini ihlal ve verileri hukuka aykırı olarak verme suçları hem de sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesine ilişkin düzenlemeler bulunduğundan, bu ikili denge kurum içi yazılı bir protokole bağlanmalıdır.
Kayıtların Tutulması ve Erişim
- Danışan dosyalarına kimlerin erişebileceği yazılı olarak belirlenmelidir.
- Süpervizyon amacıyla paylaşılan vakalarda kimlik bilgileri ayıklanmalıdır.
- Ses veya görüntü kaydı alınacaksa ayrı ve açık onam gerekir; eğitim amaçlı kullanım da ayrıca onaya bağlıdır.
- Kayıtların saklama süresi ve imha usulü önceden tanımlanmalıdır.
Reşit Olmayan Danışanlar
Çocuk ve ergen danışanlarda veli onamı ile çocuğun mahremiyeti arasında gerilim doğabilir. Uygulamada makul yaklaşım, sürecin başında hem çocuğa hem veliye hangi bilgilerin paylaşılacağının açıkça anlatılmasıdır. Boşanma ve velayet uyuşmazlıklarında merkez kayıtlarının mahkemeye delil olarak sunulmak istenmesi sıkça karşılaşılan bir durumdur; bu tür taleplerde yalnızca yetkili merciin usulüne uygun yazısına dayanılarak işlem yapılmalıdır.
Mahkeme ve Savcılık Talepleri Karşısında Ne Yapılmalı?
- Talebin resmî bir yazıya dayanıp dayanmadığı kontrol edilmelidir.
- Talep edilen bilgi ile dosyada bulunan bilgi kapsam olarak karşılaştırılmalı, gereğinden fazla bilgi paylaşılmamalıdır.
- Paylaşımın tarihi, kapsamı ve dayanağı kurum kaydına geçirilmelidir.
- Tereddüt hâlinde kurumun hukuk biriminden görüş alınmalıdır.
Kişisel Verilerin Korunması Boyutu
Danışmanlık kayıtları 6698 sayılı Kanun kapsamında özel nitelikli kişisel veri olarak değerlendirilir. Bu, daha yüksek güvenlik tedbiri ve daha dar bir işleme meşruiyeti anlamına gelir. Veri ihlali yaşanması hâlinde bildirim yükümlülüğünün nasıl işleyeceği de önceden planlanmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. Danışan kayıtlarının paylaşımı veya bir gizlilik ihlali iddiasıyla karşılaşılması hâlinde, atılacak adımların önce hukuken değerlendirilmesi olası sorumluluk riskini azaltır.