Üniversitelere bağlı ağız ve diş sağlığı uygulama ve araştırma merkezleri, hem yükseköğretim mevzuatı hem de sağlık hizmeti sunumuna ilişkin kurallar bakımından ikili bir rejime tabidir. Kafkas Üniversitesi bünyesindeki merkeze ilişkin yönetmelik de merkezin amacını, organlarını ve çalışma esaslarını belirleyen bir düzenleyici işlemdir. Bu rehber, yönetmeliğin hukuki niteliğini ve uygulamada hangi noktalarda uyuşmazlık doğurabileceğini ele alır.
Yönetmeliğin Hukuki Niteliği Nedir?
Üniversite senatolarının teklifi ve yetkili organların kararıyla yayımlanan merkez yönetmelikleri, idare hukuku bakımından düzenleyici idari işlem niteliğindedir. Bu nitelik iki sonuç doğurur: birincisi, yönetmelik hükümleri dayanağını üst normdan almak zorundadır; ikincisi, yönetmeliğe karşı doğrudan iptal davası açılabileceği gibi, yönetmeliğe dayanılarak tesis edilen bireysel işlem dava edilirken dayanak düzenlemenin hukuka aykırılığı da ileri sürülebilir.
Merkez Organları ve Yetki Sınırı
Bu tür yönetmelikler tipik olarak müdür, yönetim kurulu ve danışma kurulu benzeri organları, görev sürelerini ve karar alma usullerini düzenler. Uygulamada en çok tartışılan konu, bir organın kendisine tanınmayan bir konuda karar almasıdır. Örneğin akademik personelin görevlendirilmesi, döner sermaye işleyişi veya klinik hizmet kapasitesi gibi başlıklar, merkez organlarının değil üniversitenin genel karar organlarının yetkisinde olabilir. Yetkisiz makamca alınan karar, esasa girilmeden iptal sebebi oluşturur.
Sağlık Hizmeti Boyutu ve Hasta Açısından Sonuçlar
Merkez aynı zamanda hasta kabul eden bir klinik olduğundan, aşağıdaki başlıklar ayrı bir hukuki katman oluşturur:
- Aydınlatılmış onam alınması ve tedavi öncesi bilgilendirmenin belgelenmesi
- Hasta kayıtlarının ve görüntülerinin 6698 sayılı KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veri olarak korunması
- Eğitim amaçlı kullanımda kimliksizleştirme ve ayrıca açık rıza koşulu
- Komplikasyon hâlinde idarenin hizmet kusuru sorumluluğunun gündeme gelmesi
Uyuşmazlık Çıktığında İzlenecek Yol
- Şikâyeti önce merkez müdürlüğüne ve üniversitenin ilgili birimine yazılı olarak iletin; kayıt tarihini saklayın.
- Ret veya cevapsızlık hâlinde idari yargı yolunun açık olduğunu, İYUK uyarınca dava sürelerinin işlemin tebliğinden itibaren işlediğini gözetin.
- Maddi ve manevi zarar iddiası varsa tedavi kayıtları, reçeteler, ödeme belgeleri ve varsa ikinci hekim görüşünü dosyaya ekleyin.
- Kişisel veri ihlali iddiasında veri sorumlusuna başvuru şartını atlamayın; bu, Kurula şikâyetin ön koşuludur.
Sık Yapılan Hatalar
En yaygın hata, üniversite bünyesindeki bir sağlık biriminin işlemini tüketici uyuşmazlığı sanıp yanlış mercie başvurmaktır. Kamu üniversitesinin sunduğu hizmette kural olarak idari yargı görevlidir. Bir diğer hata, süresi geçtikten sonra yönetmelik hükmünün soyut olarak tartışılmaya çalışılmasıdır; oysa bireysel işlem üzerinden dayanak düzenlemenin denetlenmesi çoğu zaman daha etkili bir yoldur.
Buradaki açıklamalar yalnızca genel çerçeve sunar. Merkezin yürürlükteki yönetmelik metni ve dosyanızın kendi koşulları belirleyici olacağından, işlem yapmadan önce güncel metni inceleyip hukuki görüş almanız yerinde olur.