Üniversitelerin psikolojik danışma ve rehberlik merkezleri, öğrencilere ve kimi zaman personele psikolojik destek sunan birimlerdir. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi bünyesindeki merkezin yönetmeliği 31568 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Bu alanın hukuki merkezinde tek bir kavram durur: gizlilik. Danışanın anlattıklarının nerede korunduğu, hangi hâllerde paylaşılabildiği ve kayıtların nasıl tutulduğu, hizmetin tamamını belirler.
Görüşme Kayıtları Özel Nitelikli Veridir
Ruh sağlığına ilişkin bilgiler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında özel nitelikli kişisel veri sayılır ve daha ağır bir koruma rejimine tabidir. Bunun uygulamadaki karşılığı şudur:
- Kayıtların yalnızca hizmeti yürüten personelin erişebileceği biçimde tutulması.
- Açık rıza alınırken kapsamın ve saklama süresinin somut olarak anlatılması.
- Verinin akademik birimlerle, aileyle veya idareyle rutin olarak paylaşılmaması.
- Araştırma amaçlı kullanımda kimliksizleştirmenin gerçekten geri döndürülemez olması.
Gizliliğin İstisnaları
Sır saklama yükümlülüğü mutlak değildir. Danışanın kendisine veya bir başkasına yönelik ciddi ve yakın bir tehlike bulunması ile suç şüphesine ilişkin bildirim yükümlülüklerinin doğduğu hâller, hukuk düzeninin öngördüğü istisnalardır. Türk Ceza Kanunu, sağlık mesleği mensuplarının belirli durumlarda bildirim yükümlülüğünü ayrıca düzenlemektedir. Danışanın en başında bu sınırların açıkça anlatılması, sonradan güven ilişkisini kıran sürprizleri önler.
Reşit Olmayan veya Vesayet Altındaki Danışan
Üniversite ortamında görece seyrek olsa da, on sekiz yaşını doldurmamış öğrencilerin başvurusu mümkündür. Bu durumda rıza ehliyeti, veli veya vasinin bilgilendirilmesi ve çocuğun üstün yararı arasındaki denge ayrıca değerlendirilmelidir. Otomatik olarak her bilginin veliye aktarılması, danışanın hizmete erişimini fiilen engelleyebilir.
Danışanın Kullanabileceği Haklar
- Kendisi hakkında veri işlenip işlenmediğini öğrenme ve kayıtlara ilişkin bilgi talep etme.
- Yanlış veya eksik kaydın düzeltilmesini isteme.
- Şartları oluştuğunda silinmesini veya yok edilmesini talep etme.
- Veri sorumlusuna başvurup sonuç alamadığında Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunma.
Merkez Yönetimi Açısından Kontrol Noktaları
Yetkisiz erişimi önleyen fiziksel ve dijital tedbirler, personel için gizlilik taahhütleri, saklama ve imha politikasının yazılı hale getirilmesi ve stajyer öğrencilerin dosyalara erişiminin sınırlandırılması temel başlıklardır. Bir ihlal yaşandığında ise durumun kayda alınması ve mevzuatın öngördüğü bildirimlerin gecikmeden yapılması gerekir.
Buradaki açıklamalar genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Gizlilik ihlali iddiası, hem veri koruma hem de kişilik hakları boyutu taşıdığından, somut olayda ayrıntılı hukuki inceleme yapılması yerinde olacaktır.