Fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulama ve araştırma merkezleri, eğitim ve araştırma faaliyetinin yanında doğrudan kişilere hizmet sunan birimlerdir. Yalova Üniversitesi'ndeki merkezin yönetmeliği 31572 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Diğer üniversite merkezlerinden farkı açıktır: burada hukuki risk, idari işlemden çok beden bütünlüğüne temas eden uygulamalardan doğar.
Yetki Sınırı: Kim Neyi Uygulayabilir
Fizyoterapistlerin görev tanımı, sağlık meslek mensuplarına ilişkin mevzuatta belirlenmiştir ve uygulamaların tanı ile yönlendirme boyutunda hekim değerlendirmesine bağlanan yönleri bulunur. Bu çerçevenin dışına çıkan bir uygulama, yalnızca mesleki sorumluluk değil, yetkisiz sağlık hizmeti sunumuna ilişkin sonuçlar da doğurabilir. Merkezde görev alan öğrenci ve stajyerlerin uygulamaya katılımı ise mutlaka gözetim altında ve hastanın bilgisi dahilinde olmalıdır.
Aydınlatılmış Onamın Somutlaştırılması
- Uygulanacak yöntemin, seans sayısının ve beklenen etkinin anlaşılır dille anlatılması.
- Olası yan etki ve komplikasyonların, genel ifadelerle değil somut biçimde belirtilmesi.
- Alternatif tedavi seçeneklerinin ve tedavi almama ihtimalinin sonuçlarının aktarılması.
- Onamın uygulamadan önce, kişiye düşünme imkânı tanıyacak şekilde alınması.
- Öğrenci gözlemi veya kayıt alınacaksa bunun ayrıca onaya bağlanması.
Matbu ve tek sayfalık genel onam metinleri, uyuşmazlık çıktığında aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiğini göstermekte çoğu zaman yetersiz kalır.
Kayıt Tutmanın Belirleyiciliği
Rehabilitasyon süreçlerinde iyileşme kademelidir ve sonuç kişiden kişiye değişir. Bu nedenle her seansın; uygulanan yöntem, süre, kişinin o günkü durumu ve verdiği tepki bakımından kaydedilmesi gerekir. Bir zarar iddiası gündeme geldiğinde, kusurun bulunup bulunmadığı büyük ölçüde bu kayıtlar üzerinden değerlendirilir. Kayıt eksikliği, fiilen ispat yükünü hizmeti sunan taraf aleyhine ağırlaştırır.
Uyuşmazlık Doğduğunda İşleyen Eksenler
- Maddi ve manevi tazminat talebi; kusur, zarar ve illiyet bağının birlikte gösterilmesi gerekir.
- Kamu üniversitesi bünyesindeki hizmette, husumetin yöneltileceği taraf ve yargı kolu ayrıca değerlendirilir.
- Taksirle yaralama iddiası bakımından ceza soruşturması ayrı yürüyebilir.
- Sağlık verilerinin izinsiz paylaşımı hâlinde 6698 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir süreç doğar.
Merkez İçin Önleyici Adımlar
Görev tanımlarının yazılı olması, cihaz bakım ve kalibrasyon kayıtlarının düzenli tutulması, mesleki sorumluluk sigortasının kapsamının gözden geçirilmesi ve olay bildirim prosedürünün belirlenmesi, riski uyuşmazlık aşamasından önce azaltan uygulamalardır.
Bu değerlendirme genel bilgilendirme amacıyla sunulmuştur; sağlık hizmetine ilişkin sorumluluk dosyaları tıbbi bilirkişi incelemesi gerektirir. Somut bir olayda, tıbbi kayıtlarla birlikte hukuki inceleme yapılması gerekli olacaktır.