Sigorta uyuşmazlıklarında tahkim yolu, mahkemeye göre daha hızlı işleyen bir çözüm mecrasıdır. Bu hızın bedeli ise şudur: dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin ağırlığı artar, bilirkişi raporu çoğu zaman sonucu belirleyen tek teknik değerlendirme olur. Bu nedenle bilirkişilik düzenlemesini bilmek, yalnızca bilirkişiler için değil, tarafları temsil edenler için de doğrudan sonuç doğuran bir konudur.
Bilirkişinin görev alanı ve sınırı
Bilirkişi, hukuki nitelendirme yapmak için değil, özel ve teknik bilgi gerektiren hususlarda görüş bildirmek üzere görevlendirilir. Hasar tutarının hesabı, kusur oranının teknik yönü veya poliçe teminatının teknik kapsamı bu alana girer. Buna karşılık poliçenin yorumlanması ve teminat dışılığın hukuki değerlendirmesi hakemin işidir. Raporun hukuki nitelendirmeye kaydığı hallerde, bu yön ayrıca itiraz konusu yapılabilir.
Bilirkişinin tarafsızlığı ve ret sebepleri
Bilirkişinin taraflardan biriyle iş, akrabalık veya süregelen bir ticari ilişkisi bulunması, tarafsızlığını şüpheye düşürür. Bu durumun öğrenilmesi halinde gecikmeksizin ret talebinde bulunulmalıdır. Rapor sonucunu gördükten sonra ileri sürülen ret talepleri, çoğu zaman geç kalmış sayılır. Bu nedenle bilirkişi ismi bildirildiğinde, taraflarla bağlantısı hızlıca araştırılmalıdır.
Rapora itiraz nasıl kurulmalı
Etkili bir itiraz, raporun sonucuna değil, sonucu üreten adımlara yönelir. İtiraz dilekçesinde şu unsurlar yer almalıdır:
- Bilirkişinin hangi belgeyi incelemediği veya dikkate almadığı, belge adıyla gösterilmeli.
- Hesaplamada kullanılan birim fiyat, ekspertiz verisi veya hasar tarihi gibi girdilerin yanlışlığı somut olarak belirtilmeli.
- Poliçe teminatına ilişkin varsayımın, poliçe metniyle çeliştiği noktalar karşılaştırmalı gösterilmeli.
- Ek rapor mı yoksa yeni bilirkişi incelemesi mi istendiği açıkça yazılmalı.
Delil eksikliği: kaybedilen dosyaların ortak paydası
Tahkim başvurusunda sunulmayan bir belgenin sonradan dosyaya girmesi her zaman mümkün olmayabilir. Bu nedenle başvuru öncesinde poliçe ve ekleri, hasar ihbarı ve tarihini gösteren kayıt, eksper raporu, sigortacıya yapılan başvuru ile alınan yanıt ve varsa onarım fatura ve fotoğrafları eksiksiz toplanmalıdır. Özellikle sigortacıya başvurulduğunu ve yanıt alınamadığını gösteren belge, tahkim yolunun açılması bakımından belirleyicidir.
Kararın kesinliği ve itiraz imkânı
Hakem kararlarına karşı itiraz imkânı, uyuşmazlık tutarına göre değişen bir yapıdadır. Belirli tutarın altındaki kararlar kesin nitelik taşıyabilirken, üzerindeki kararlar için itiraz mercii öngörülmüştür. Bu nedenle dosyanın en başında, karara karşı hangi yolun açık olacağı hesaplanmalı ve delil sunumu buna göre planlanmalıdır; kesin karar verilecek bir dosyada eksik bırakılan delilin telafisi yoktur.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her sigorta uyuşmazlığında poliçe metni, hasar tarihi ve başvuru geçmişi farklıdır, tahkim başvurusundan önce dosyanızın belgeleriyle birlikte değerlendirilmesi önemlidir.