Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, merkezin danışmanlık, eğitim ve araştırma faaliyetlerinin çerçevesini belirler. Psikolojik danışmanlık hizmeti, doğası gereği kişinin en mahrem bilgilerinin paylaşıldığı bir ilişki kurduğundan, bu alandaki hukuki tartışmaların ağırlık merkezi gizlilik ve onam üzerinde yoğunlaşır.
Sır Saklama Yükümlülüğünün Hukuki Dayanağı
Danışanın paylaştığı bilgilerin korunması yalnızca meslek etiğinin gereği değil, aynı zamanda hukuki bir yükümlülüktür. Türk Ceza Kanunu, mesleği veya görevi dolayısıyla öğrenilen kişisel sırların hukuka aykırı biçimde açıklanmasını suç olarak düzenler. Buna ek olarak 6698 sayılı Kanun, danışmanlık kayıtlarını özel nitelikli kişisel veri statüsünde koruma altına alır. Bu iki katman birlikte değerlendirildiğinde, bir danışma kaydının paylaşılabilmesi için açık ve ayrıca bir dayanak aranması gerekir.
Gizliliğin Sınırları: Bildirim Yükümlülüğü Doğuran Haller
Gizlilik mutlak değildir. Kanun koyucu, belirli durumlarda bildirimi zorunlu kılar veya izin verir:
- Çocuğun istismarına veya ihmaline ilişkin bir bulgu elde edilmesi.
- Kişinin kendisi veya belirli bir üçüncü kişi bakımından ciddi ve yakın bir tehlike bulunması.
- Görev sırasında öğrenilen ve bildirimi kanunen zorunlu tutulan suç şüphelerinin varlığı.
- Yetkili adli merci tarafından usulüne uygun olarak istenen bilgi ve belgeler.
Bu hallerde bile bildirimin kapsamı, amacın gerektirdiği ölçüyle sınırlı tutulmalıdır; tüm dosyanın toptan aktarılması ölçülülüğe aykırıdır.
Onam Süreci Nasıl Kurgulanmalı?
- Hizmetin niteliği, süresi ve yürütücüsünün unvanı danışana baştan açıklanmalıdır.
- Kayıt tutulup tutulmayacağı, ne kadar süreyle saklanacağı yazılı olarak bildirilmelidir.
- Süpervizyon veya vaka tartışması yapılacaksa, bu durum ayrıca onaya bağlanmalıdır.
- Danışanın onamını her aşamada geri alabileceği ve bunun sonuçları anlatılmalıdır.
Öğrenci Uygulamaları ve Denetim Zinciri
Bu merkezler aynı zamanda öğrenci eğitiminin yürütüldüğü yerlerdir. Lisans veya lisansüstü öğrencisinin danışan görmesi halinde, danışanın bu durumdan haberdar edilmesi ve sürecin yetkin bir öğretim elemanının denetiminde yürütülmesi gerekir. Denetim zincirinin belgelenmemesi, bir sorun çıktığında sorumluluğun kimde olduğunun tespitini güçleştirir ve kurumu savunmasız bırakır.
Kayıtların Saklanması ve İmhası
Danışmanlık kayıtları için saklama süresi önceden belirlenmeli, süre dolduğunda geri döndürülemez biçimde imha edilmelidir. Fiziki dosyaların kilitli erişimde tutulması, dijital kayıtların ise yetki bazlı erişim ve loglama ile korunması beklenir. Ortak kullanılan bilgisayarlarda tutulan kayıtlar, veri güvenliği yükümlülüğünün ihlali sayılabilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Gizlilik, bildirim yükümlülüğü veya danışan talepleri konusunda somut bir tereddüt yaşıyorsanız, olayın ayrıntılarını bir hukuk profesyoneliyle paylaşarak değerlendirme almanız uygun olacaktır.