Üniversite bünyesindeki iş sağlığı ve güvenliği merkezleri, akademik çalışmanın yanında eğitim ve danışmanlık faaliyeti de yürütür. Iğdır Üniversitesi bünyesindeki merkezin yönetmeliği bu faaliyet alanını çizerken, dışarıya verilen hizmetin sorumluluk doğurma kapasitesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Akademik Faaliyet ile Yetkili Kuruluş Farkı
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki iş güvenliği uzmanlığı ve işyeri hekimliği hizmetleri, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ortak sağlık ve güvenlik birimleri eliyle verilir. Bir araştırma merkezinin akademik eğitim ve araştırma yapması ile, mevzuat anlamında yetkilendirilmiş hizmet sunması aynı şey değildir. Bu ayrımın sözleşmelerde açıkça yazılması, yanlış beklenti ve sorumluluk iddiasını baştan önler.
Danışmanlık Raporunun Hukuki Ağırlığı
Merkez tarafından hazırlanan risk değerlendirme desteği ya da ölçüm raporu, bir iş kazası sonrası dosyaya girdiğinde bilirkişi incelemesinin konusu olur. Bu nedenle raporlarda:
- İnceleme tarihi ve kapsamının açıkça sınırlanması
- Yerinde görülmeyen bölümlerin ayrıca belirtilmesi
- Önerilerin uygulanmasının işverene ait olduğunun yazılması
- Ölçüm cihazı ve yöntem bilgisinin eklenmesi
gerekir. Kapsamı belirsiz bir rapor, sonradan merkezin aleyhine yorumlanabilir.
Eğitim Faaliyetlerinde Belgelendirme
Verilen eğitimlerin, katılım kayıtlarının ve içeriğin belgelenmesi önemlidir. İş kazası sonrası yapılan incelemelerde işverenin eğitim yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği araştırılır; eksik veya tarihsiz katılım listeleri, işveren yönünden savunmayı zayıflatır.
Kaza Sonrası Akış
- Olay yerini koruyup fotoğraf ve kamera kaydını güvenceye alın.
- Kazayı mevzuatta öngörülen süre içinde ilgili kuruma bildirin.
- Risk değerlendirmesi, eğitim kayıtları ve bakım kayıtlarını bir arada derleyin.
- İdari süreç ile ceza soruşturmasının ve tazminat davasının ayrı yürüdüğünü gözetin.
Kurum İçi Uygulamaya Not
Üniversitenin kendi laboratuvar ve atölyeleri de işyeri niteliğindedir. Merkezin dışarıya danışmanlık verirken kendi kurumundaki uygulamayı ihmal etmesi, denetimlerde ilk fark edilen çelişkidir.
Bu değerlendirme genel bilgilendirme amaçlıdır; iş kazası ve idari yaptırım dosyalarında olayın koşulları belirleyici olduğundan, somut durumda ayrıca hukuki destek alınmalıdır.