Tüketici Hakem Heyetleri Bilirkişilik Yönetmeliği, tüketici hakem heyetlerinde çözüme kavuşturulan uyuşmazlıklarda teknik bilgi gerektiren konularda bilirkişiye başvurulmasının usulünü düzenler. Tüketici uyuşmazlıklarının büyük bölümünün ilk durağı hakem heyeti olduğu için, bu aşamada alınan bir bilirkişi raporu çoğu zaman dosyanın sonucunu belirler.
Bilirkişiye Hangi Hâlde Başvurulur
Bilirkişi, hukuki değerlendirme için değil, özel veya teknik bilgi gerektiren konularda görüşüne başvurulan kişidir. Ayıplı olduğu iddia edilen bir cihazın kusurunun kullanıcı hatasından mı üretim hatasından mı kaynaklandığı tipik bir bilirkişilik konusudur. Buna karşılık sözleşmedeki bir hükmün haksız şart sayılıp sayılmayacağı hukuki bir sorundur ve bilirkişiye bırakılamaz. Raporun hukuki nitelendirme yapması, itiraz aşamasında en sık kullanılan gerekçelerden biridir.
Görevlendirmede Aranan Nitelikler
- Bilirkişinin uyuşmazlık konusuyla gerçekten ilgili bir alandan olması
- Taraflarla menfaat ilişkisi bulunmaması ve bu durumun beyan edilmesi
- Görevlendirme yazısında incelenecek sorunun açıkça belirlenmesi
- İnceleme için verilen sürenin ve ücretin usulüne göre belirlenmesi
Görevlendirme yazısında sorunun net biçimde sorulmaması, raporun dosyayı çözmeyen genel bir metne dönüşmesine yol açar.
Rapor Aleyhinize Geldiğinde
Etkili bir itiraz, raporun sonucunu değil yönteminin zayıf halkasını hedef alır. Pratikte işe yarayan yaklaşım şudur: bilirkişinin ürünü fiilen inceleyip incelemediği, hangi ölçüm veya teste dayandığı, tarafların sunduğu belgelerden hangilerini değerlendirmeye aldığı ve varsayımla mı ilerlediği ayrı ayrı gösterilir. Rapor hiç incelemeden yalnızca dosya üzerinden düzenlenmişse bu, itiraz dilekçesinin merkezine konulmalıdır.
Hakem Heyeti Kararından Sonrası
Hakem heyeti kararına karşı tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Bu itirazın süresi ve usulü 6502 sayılı Tüketici Korunması Hakkında Kanun ile belirlenmiştir; kararın tebliğ tarihi sürenin başlangıcı olduğundan tebligat evrakının saklanması önemlidir. Mahkeme aşamasında yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılması mümkündür; heyet aşamasındaki raporun eksiklerini somut olarak ortaya koyan taraf bu talepte daha güçlü konumda olur.
Dosya Hazırlarken
- Satış belgesi, garanti belgesi ve servis kayıtlarını tarih sırasıyla dosyalayın.
- Arızayı gösteren fotoğraf ve videoları tarih bilgisiyle saklayın.
- Satıcı veya üreticiyle yazışmaları yazılı kanaldan yürütün.
- Bilirkişi incelemesine ürünü teslim ederken tutanak düzenletin.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; başvurunun hangi heyete yapılacağı ve parasal sınırlar dönemsel olarak güncellendiğinden, başvuru öncesinde güncel duruma göre kontrol yapılması gerekir.