3473 sayılı Karar, Erzurum ili Oltu ilçesinde Çoruh Belediyeler Birliğinin kurulmasına ilişkindir. Mahalli idare birlikleri, birden fazla yerel yönetimin tek başına verimli biçimde yürütemeyeceği hizmetleri ortaklaşa görmek üzere kurulan, kendi tüzel kişiliğine sahip yapılardır. Bu niteliğin doğru anlaşılması, birlikle ilgili doğacak uyuşmazlıklarda muhatabın kim olduğunu belirlemek bakımından belirleyicidir.
Birlik ayrı bir tüzel kişidir
Birliğin üye belediyelerden bağımsız bir tüzel kişiliği bulunur. Bunun pratik sonucu şudur: birlik kendi adına sözleşme yapar, kendi bütçesini uygular, kendi personelini istihdam eder ve kendi adına davada taraf olur. Bir alacak veya tazminat talebinde muhatabın üye belediyelerden biri değil, doğrudan birlik olması gerektiği çoğu zaman gözden kaçar ve bu hata, dosyanın esasa girmeden husumet yönünden reddine yol açabilir.
Tüzük neyi belirler
Birliğin işleyişinin çerçevesi tüzükte çizilir. Uyuşmazlıklarda ilk bakılacak metin de budur. Tüzükte yer alan başlıca konular şunlardır:
- Birliğin amacı ve üstlendiği hizmetlerin kapsamı
- Üyelik koşulları, üyeliğe kabul ve üyelikten ayrılma usulü
- Organların oluşumu, toplanma ve karar yeter sayıları
- Üyelerin katılım paylarının hesaplanma yöntemi
- Birliğin sona ermesi hâlinde mal varlığının akıbeti
Katılım payı ve mali sorumluluk
Üye belediyelerin birliğe ödemekle yükümlü olduğu paylar, birliğin en önemli gelir kalemidir. Payın ödenmemesi hâlinde birlik, üye belediyeden bu alacağını talep edebilir. Buna karşılık üye belediye, payın tüzükte öngörülen yönteme aykırı hesaplandığını ya da ilgili organ kararının usulüne uygun alınmadığını ileri sürebilir. Bu tartışmada karar defterleri, toplantı tutanakları ve yeter sayılara ilişkin kayıtlar belirleyici delil niteliğindedir.
Birlik kararlarına karşı başvuru
- İtiraz edilecek kararın hangi organ tarafından ve hangi tarihte alındığını tespit edin.
- Karar örneğini ve dayanağı tutanakları resmî yoldan isteyin.
- İtirazın konusunun kararın içeriği mi yoksa alınış usulü mü olduğunu netleştirin.
- Kararın kesinleşme ve tebliğ tarihine göre başvuru takviminizi kurun.
- Talebinizi birlik tüzel kişiliğine yöneltmeyi ihmal etmeyin.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir. Birlik yapılarında yetki ve husumet tespiti dosyanın sonucunu doğrudan etkilediğinden, somut bir talep veya itiraz öncesinde tüzük metniyle birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız önerilir.