Üniversite bünyesindeki uygulama ve araştırma merkezleri, belirli bir alanda proje yürütmek, eğitim vermek ve danışmanlık yapmak üzere kurulan akademik birimlerdir. Kayseri Üniversitesi Turizm Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği de merkezin görev alanını, organlarını ve karar süreçlerini belirler. Bu tür yönetmeliklerde en çok tartışılan konu, merkezin hangi işlemi hangi organ eliyle yapabileceğidir.
Merkez Organları ve Karar Yetkisinin Sınırı
Araştırma merkezleri tipik olarak müdür, yönetim kurulu ve danışma kurulu yapısıyla çalışır. Müdürün tek başına yapabileceği işlemler ile yönetim kurulu kararı gerektiren işlemler birbirinden ayrılmalıdır. Yönetim kurulu kararı gerektiren bir konuda müdürün tek imzayla işlem tesis etmesi, işlemin yetki unsuru bakımından sakatlanmasına yol açar ve iptal sebebi oluşturur.
Protokol ve İşbirliği Sözleşmelerinde Dikkat Edilecekler
- Merkezin dış kurumlarla yapacağı protokolde imza yetkisinin rektörlükte mi merkezde mi olduğu netleştirilmelidir.
- Turizm alanındaki saha çalışmalarında katılımcı verileri toplanıyorsa 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında aydınlatma yükümlülüğü doğar.
- Proje çıktılarının fikri hakları, üniversite ile araştırmacı arasında baştan yazılı olarak paylaştırılmalıdır.
- Ücretli eğitim veya sertifika programı düzenleniyorsa gelirin döner sermaye üzerinden mi yürütüleceği belirlenmelidir.
Sık Karşılaşılan Usul Sakatlıkları
Yönetim kurulunun toplantı ve karar yeter sayısına uyulmaması, gündeme alınmayan bir konuda karar verilmesi, görev süresi dolmuş üyelerin oy kullanması ve karar defterinin usulüne uygun tutulmaması, sonradan yapılacak denetimlerde işlemleri tartışmalı hale getirir. Kararların tarih ve sıra numarasıyla kayıt altına alınması, bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Merkez Kararlarına Karşı Başvuru Yolu
Merkez organlarının kişilerin hukuki durumunu etkileyen kararları idari işlem niteliğindedir. İlgili kişi, önce rektörlüğe yazılı başvuru yaparak kararın kaldırılmasını isteyebilir; sonuç alınamazsa 2577 sayılı Kanun uyarınca idari yargıya gidilebilir. Burada kritik nokta, kararın ilgiliye usulüne uygun bildirilip bildirilmediğidir; e-posta yoluyla yapılan gayriresmî bildirimler süreyi başlatma bakımından tartışma doğurur.
Yönetmelik Değişikliği Süreci
Merkezin görev alanı genişletilecekse yönetmelik değişikliğinin senato kararı ve Resmî Gazete'de yayım aşamasından geçmesi gerekir. Yayımlanmamış bir iç düzenlemeye dayanarak üçüncü kişilere yükümlülük getirilmesi mümkün değildir.
Buradaki değerlendirmeler araştırma merkezi mevzuatının genel çerçevesine ilişkindir. Belirli bir merkez kararı, protokol metni veya görevlendirme işlemi söz konusu olduğunda, ilgili yönetmeliğin güncel metni üzerinden ayrıntılı bir inceleme yapılması gerekir.