Üniversite bünyesindeki ağız ve diş sağlığı merkezleri, eğitim ve araştırma işlevinin yanında fiilen sağlık hizmeti sunar. Bu ikili niteliği nedeniyle İstanbul Galata Üniversitesi'nin ilgili yönetmeliği yalnızca bir teşkilat metni olarak okunmamalı; hizmetin sunulduğu her aşamada sağlık mevzuatının ve hasta haklarının devrede olduğu göz önünde tutulmalıdır.
Öğrenci Uygulaması ve Hastanın Bilgilendirilmesi
Diş hekimliği eğitiminde uygulamalı çalışma zorunludur; ancak hastaya işlemi kimin yapacağı ve gözetim ilişkisinin nasıl kurulduğu önceden açıklanmalıdır. Aydınlatılmış onam, sadece imzalanan bir form değil, işlemin niteliği, alternatifleri, riskleri ve maliyeti hakkında hastanın anlayabileceği dilde bilgilendirilmesidir. Onam formunun matbu olması tek başına yeterli sayılmaz; hastaya özgü açıklamaların dosyaya işlenmesi beklenir.
Kayıt Tutmanın Belirleyici Rolü
- Anamnez, kullanılan ilaçlar ve alerji bilgisi tedavi öncesinde sorgulanmalı ve yazılmalıdır.
- Radyolojik görüntüler tarih bilgisiyle saklanmalı, işlem öncesi ve sonrası kayıtlar ayrıştırılmalıdır.
- Kullanılan malzemenin marka ve lot bilgisi, sonradan doğabilecek tartışmalarda önem taşır.
- Randevu iptalleri ve hastanın tedaviyi yarıda bırakması da dosyaya işlenmelidir.
Uygulamada sorumluluk tartışmalarının önemli bölümü, tıbbi hatanın varlığından değil, yapılanların belgelenememesinden doğar.
Kişisel Sağlık Verisi Rejimi
Hasta kayıtları 6698 sayılı Kanun kapsamında özel nitelikli kişisel veridir. Erişim yetkisi görev tanımına göre sınırlandırılmalı, öğrenci ve asistan erişimleri kayıt altına alınmalıdır. Eğitim veya yayın amacıyla kullanılacak görsellerde, kimliği belirlenebilir kılan unsurlar kaldırılmadıkça ayrı ve açık bir rıza gerekir; tedavi için alınan onam bu kullanımı kapsamaz.
Şikâyet ve Hukuki Süreçler
Hasta memnuniyetsizliği önce kurum içi hasta hakları birimine iletilebilir. Sonuç alınamazsa, kurumun hukuki statüsüne göre yol ayrımı doğar: vakıf üniversitesi hastanesinde hizmet ilişkisinden kaynaklanan talepler kural olarak adli yargıda görülür ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun vekâlet ile eser sözleşmesine ilişkin tartışmaları gündeme gelir. Diş protezi gibi sonuç taahhüdüne yakın işlerde bu nitelendirme, zamanaşımı ve ispat yükü bakımından farklı sonuçlar doğurur. Ayrıca meslek kuruluşuna disiplin başvurusu ve şartları varsa cezai süreç ayrı yollardır.
Merkez Yönetimi İçin Öneriler
- Onam formlarını işlem türüne göre ayrıştırın; tek tip form kullanmayın.
- Gözetim zincirini yazılı görev dağılımıyla belirleyin.
- Arşiv saklama sürelerini mevzuata göre takvimlendirin ve süre sonunda imha tutanağı düzenleyin.
- Şikâyet başvurularını numaralandırılmış bir defterde izleyin.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Tedaviden doğan bir uyuşmazlıkta hasta dosyası, onam belgeleri ve görüntüleme kayıtları incelenmeden sağlıklı bir değerlendirme yapılamaz.