Kariyer merkezleri, öğrenciyi iş dünyasıyla buluşturan aracı bir işlev görür: staj yerleştirmesi, işveren tanıtım etkinlikleri, özgeçmiş havuzu ve mezun takibi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Kariyer Geliştirme Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği bu faaliyetlerin kurumsal çerçevesini kurar. Ancak faaliyetin kendisi, iş hukuku ve veri koruma alanlarında somut yükümlülükler doğurur; bunlar çoğu zaman gözden kaçar.
Staj İlişkisi İş İlişkisine Dönüşürse
Staj, öğrenim amacına bağlı bir uygulamadır. Ancak stajyer, işyerinde bir çalışan gibi düzenli iş görüyor, üretime katkı sağlıyor ve emir-talimat altında sürekli çalışıyorsa, ilişkinin gerçekte iş sözleşmesi niteliği taşıdığı ileri sürülebilir. Böyle bir nitelendirme, ücret, sigorta primi ve çalışma süreleri bakımından işveren için geriye dönük sonuçlar doğurur. Staj defterinin gerçek çalışma içeriğini yansıtacak biçimde tutulması, sonradan çıkan uyuşmazlıklarda belirleyici delil olur.
Sigortalılık ve Güvenlik Yükümlülüğü
- Zorunlu staj döneminde sigorta bildiriminin hangi tarafça yapılacağı baştan netleştirilmelidir
- İş sağlığı ve güvenliği eğitiminin stajyere de verilmesi gerekir
- Riskli işlerde koruyucu ekipman sağlanmaması, iş kazasında sorumluluğu ağırlaştırır
- Staj sırasında meydana gelen kaza, iş kazası olarak değerlendirilebilir
- Çalışma saatlerinin öğrencinin yaşı ve statüsüne uygun tutulması zorunludur
Özgeçmiş Havuzu ve Veri Aktarımı
Kariyer merkezinin öğrencilerden topladığı özgeçmişler kişisel veridir. Bu verilerin işverenlere aktarılması, ayrı bir işleme faaliyetidir ve öğrencinin bu konuda bilgilendirilmiş olması gerekir. 6698 sayılı Kanun kapsamında aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi, verinin hangi işverenlerle ve hangi amaçla paylaşılacağının açıklanması gerekir. Toplu e-posta gönderimlerinde alıcı adreslerinin birbirini görecek şekilde yazılması da sıkça görülen bir ihlaldir.
Ayrımcılık Yasağına Dikkat
Merkez aracılığıyla yayımlanan iş ilanlarında cinsiyet, medeni durum, gebelik veya benzeri ölçütlere dayalı sınırlamalar getirilmesi, iş hukukundaki eşit davranma ilkesine aykırılık oluşturur. Üniversite, ilanı kendisi vermese dahi yayımlayan konumundadır. İlanların yayına alınmadan önce bu yönden gözden geçirilmesi, hem kuruma hem de öğrenciye karşı sorumluluğun gereğidir.
İşbirliği Protokollerinde Kontrol Edilecekler
- Tarafların yükümlülüklerinin ve süresinin açıkça yazılması
- Veri paylaşımının kapsamı ve gizlilik hükmü
- Stajyerin sigorta ve güvenlik sorumluluğunun kime ait olduğu
- Protokolü imzalayan kişinin yetkisinin belgeye dayanması
- Fesih hâlinde devam eden stajların akıbeti
Yukarıdaki değerlendirmeler genel bilgilendirme amaçlıdır. Staj sırasında yaşanan bir kaza veya ücret uyuşmazlığında, belgelerin bir hukukçu tarafından bütün olarak incelenmesi gerekir.