3910 sayılı Karar, yeni koronavirüs salgını nedeniyle dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlar kapsamındaki zorlayıcı sebep gerekçesiyle kısa çalışma uygulanan iş yerleri için kısa çalışma ödeneğinin süresinin uzatılmasına ilişkindir. Uzatma kararları, hem işveren tarafında bildirim yükümlülükleri hem de işçi tarafında gelir ve sigorta sonuçları doğurduğundan, tarafların kararı kendi durumları bakımından ayrı ayrı okuması gerekir.
Uzatma kararı kimleri kapsar?
Bu tür kararlar, yeni bir kısa çalışma hakkı yaratmaktan çok, hâlihazırda uygunluk tespiti yapılmış ve kısa çalışma uygulanan iş yerleri bakımından ödeneğin devamını sağlar. Dolayısıyla ilk sorulacak soru, iş yerinin kapsamdaki dönemde gerçekten kısa çalışma uygulayan iş yerleri arasında yer alıp almadığıdır. Kapsam dışındaki bir iş yerinde uzatma kararına dayanarak yapılan bildirimler, sonradan geri alma ve iade sorunlarına yol açar.
İşveren tarafında dikkat edilecekler
- Kısa çalışma uygulanan dönemlerde çalışılan ve çalışılmayan sürelerin doğru ve gerçeğe uygun bildirilmesi
- Kısa çalışma sırasında işçinin fiilen çalıştırılmaması; aksi uygulama haksız ödemeye ve iadeye yol açar
- Puantaj kayıtlarının, üretim ve faaliyet verileriyle tutarlı biçimde saklanması
- Kısa çalışmanın erken sona ermesi hâlinde bunun gecikmeden bildirilmesi
İşçi açısından ücret, sigorta ve fesih
Kısa çalışma döneminde işçiye ödeme, işverenin ücreti yerine kurum tarafından yapılan ödenek şeklinde gerçekleşir. İşçinin bu dönemde iş sözleşmesi devam eder; kıdemi işlemeye devam eder. Uygulamada en sık karşılaşılan tartışma, kısa çalışma bildirildiği hâlde işçinin fiilen çalışmaya devam ettirilmesidir. Böyle bir durumda işçinin, çalıştığı günleri gösteren kayıtları saklaması ve ücret farkına ilişkin taleplerini zamanaşımı süresi içinde ileri sürmesi gerekir.
Ödeme eksik veya hatalıysa
- Ödeme dökümünü ve bildirilen çalışma sürelerini karşılaştırın.
- Hata işverenin bildiriminden kaynaklanıyorsa düzeltici bildirim talep edin.
- Kurum işleminden kaynaklanan uyuşmazlıklarda önce idari başvuru yolunu tüketin.
- İş sözleşmesinden doğan alacak talepleri bakımından iş mahkemesi öncesi zorunlu arabuluculuk aşamasını atlamayın.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Kapsam ve süre değerlendirmesi iş yerinin bildirim tarihine ve dönemine bağlı olduğundan, somut durumda bordro ve bildirim kayıtları üzerinden inceleme yapılması gerekir.