3928 sayılı Karar, daha önce 3718 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye Cumhuriyeti bakımından feshedilen Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesinin, Türkiye Cumhuriyeti bakımından sona erme tarihinin 1/7/2021 olarak tespit edilmesine ilişkindir. Karar, fesih iradesinin hangi tarihte sonuç doğurduğunu netleştiren teknik bir tespit niteliği taşır.
Kararın hukuki içeriği
Milletlerarası sözleşmelerde fesih bildirimi ile sözleşmenin ilgili taraf bakımından sona ermesi aynı ana denk gelmez; sözleşme metni genellikle bildirimden itibaren belirli bir sürenin geçmesini öngörür. Bu karar da fesih işleminin kendisini değil, sona ermenin gerçekleştiği tarihi tespit eder. Dolayısıyla kararın konusu, sözleşmenin içeriğine ilişkin bir değerlendirme değil, zaman bakımından uygulama sınırının belirlenmesidir.
Sona ermenin uygulamaya etkisi
Bir milletlerarası sözleşmenin sona ermesi, o alandaki iç hukuk düzenlemelerinin de ortadan kalktığı anlamına gelmez. Şiddetin önlenmesi ve mağdurun korunmasına ilişkin başvuru yolları, iç hukukta yürürlükte bulunan kanun ve yönetmelik hükümlerine göre işlemeye devam eder. Uygulamada karşılaşılan yanlış anlama, korumaya ilişkin başvuru yollarının da sona erdiği yönündeki algıdır; bu algı, hak arama sürecinin geciktirilmesine yol açabilir.
Başvurulabilecek iç hukuk mekanizmaları
- Ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesine ilişkin kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararı talebi
- Kolluğa veya mülki amire yapılacak başvuru ile acil tedbir talebi
- Suç oluşturan fiiller bakımından savcılığa şikâyet ve soruşturma süreci
- Tedbir kararlarına aykırılık hâlinde, kararın gereğinin yerine getirilmesi için mahkemeye başvuru
Devam eden dosyalarda dikkat edilecekler
Sona erme tarihinden önce veya sonra açılmış dosyalarda, ileri sürülen hukuki dayanağın güncel mevzuata göre gözden geçirilmesi gerekir. Yalnızca sözleşme hükümlerine dayandırılmış bir talep, iç hukuktaki karşılığı gösterilmediğinde eksik kalabilir. Tedbir kararlarının süreleri, uzatma talepleri ve tebliğ tarihleri ayrı ayrı takip edilmeli; koruma kararı sona ermeden yenileme talebi zamanında iletilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olaydaki koruma ihtiyacına göre izlenecek yol değişebilir. Acil bir risk söz konusu ise kolluğa başvurmakla birlikte, dosyaya özgü hukuki destek alınması önem taşır.