Arabuluculuk asgari ücret tarifeleri, arabuluculuk faaliyeti sonunda ödenecek ücretin alt sınırını ve hesaplama esaslarını gösterir. Taraflar için asıl kritik nokta tarifenin rakamları değil, anlaşma ile anlaşmama arasındaki tercihin ücret ve yargılama gideri üzerinde doğurduğu farktır.
Ücretin Hangi Ölçüte Göre Hesaplandığı
Arabuluculuk ücreti, uyuşmazlığın konusu ve sürecin sonucuna göre farklı esaslara bağlanır. Anlaşma sağlanamayan hâllerde saat esaslı bir ücret gündeme gelirken, anlaşma sağlanan hâllerde uyuşmazlık konusunun parasal değeri üzerinden oransal bir hesap yapılır. Konusu para olmayan uyuşmazlıklar için ayrı bir hesap yöntemi öngörülür. Tarafların bu ayrımı süreç başlamadan bilmesi, beklenti yönetimi bakımından önemlidir.
Zorunlu ve İhtiyari Arabuluculuk Farkı
- Dava şartı olarak öngörülen uyuşmazlıklarda süreç, davadan önce işletilmek zorundadır
- Anlaşamama hâlinde son tutanağın dava dilekçesine eklenmemesi, davanın usulden reddine yol açabilir
- İhtiyari arabuluculukta taraflar süreci ve ücret paylaşımını sözleşmeyle şekillendirebilir
- Ücretin taraflar arasında nasıl paylaşılacağı, aksi kararlaştırılmadıkça eşit paylaşım esasına dayanır
Uzlaşma mı, Dava mı?
- Talebin parasal büyüklüğü ile arabuluculuk ücreti ve olası yargılama giderinin karşılaştırılması.
- Delil durumunun değerlendirilmesi; ispatı güç bir talepte anlaşma seçeneğinin ağırlık kazanabileceği.
- Karşı tarafın ödeme gücü ve icra aşamasında tahsil ihtimalinin hesaba katılması.
- Zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin, sürecin uzamasına etkisinin kontrol edilmesi.
- Ticari ilişkinin sürdürülmesinde yarar bulunup bulunmadığının tartılması.
Anlaşma Belgesinin Değeri
Arabuluculuk sonunda düzenlenen anlaşma belgesi, kanunun öngördüğü şartlar sağlandığında icra edilebilirlik bakımından güçlü bir konuma sahiptir. Bu nedenle belgenin içeriği yazılırken; edimin konusu, vadesi, temerrüt hâlinde sonuçları ve karşılıklı ibra iradesi tereddüde yer bırakmayacak biçimde kaleme alınmalıdır. Belirsiz kaleme alınmış bir anlaşma, ileride ayrı bir uyuşmazlığa dönüşür.
Ücret Uyuşmazlığı Çıkarsa
Arabulucunun talep ettiği ücretin tarifeye uygunluğu tartışmalıysa; süreç tutanakları, oturum sayısı ve süreleri ile uyuşmazlığın parasal değeri esas alınarak hesap denetlenmelidir. İtiraz, öncelikle arabuluculuk bürosuna yazılı olarak iletilmeli ve kayıt altına alınmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; tarifeler yıllık olarak yenilendiğinden sürecin yürütüldüğü tarihteki tarife esas alınmalı, anlaşma metni imzalanmadan önce içeriğinin bir hukukçuyla gözden geçirilmesi ileride doğabilecek tartışmaları azaltır.