Serbest muhasebecilik, serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik hizmetlerinde uygulanacak asgari ücretler, 3568 sayılı Kanun çerçevesinde çıkarılan yıllık tarifelerle belirlenir. 2022 yılı tarifesi, meslek mensubu ile müşteri arasındaki sözleşmenin ücret bakımından alt sınırını çizer. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, sözleşmede yazılı ücretin tarifenin altında kalması ya da hiç sözleşme yapılmadan hizmet verilmiş olmasıdır.
Tarifenin Sözleşme Üzerindeki Etkisi
Asgari ücret tarifesi emredici bir taban oluşturur; taraflar tarifenin üzerinde serbestçe anlaşabilir, ancak altında kararlaştırılan ücret bakımından meslek mensubu tarife tutarını talep edebilir. Bu nedenle sözleşme metninde hizmetin kapsamı (defter tutma, beyanname düzenleme, tasdik, danışmanlık) kalem kalem ayrıştırılmalıdır. Kapsamı belirsiz tek satırlık ücret maddeleri, sonradan hangi işin ücrete dahil olduğu tartışmasını doğurur.
İspat Sorunu: Hangi Belge Neyi Kanıtlar?
- Yazılı hizmet sözleşmesi ve varsa ek protokoller
- Aylık düzenlenen serbest meslek makbuzları ve tahsilat kayıtları
- Beyanname ve bildirimlerin elektronik ortamdaki gönderim kayıtları
- Müşteriyle yapılan e-posta yazışmaları, defter ve belge teslim tutanakları
Sözleşme yoksa, fiilen verilen hizmetin varlığı bu ikincil kayıtlarla ortaya konur; bu durumda ücret talebi vekâletsiz iş görme veya sebepsiz zenginleşme hükümleri tartışılarak da gündeme gelebilir.
Tahsil Yolu Seçimi
Meslek mensubu, ücret alacağı için doğrudan icra takibi başlatabileceği gibi alacak davası da açabilir. Takibe itiraz edilmesi halinde belgenin niteliğine göre itirazın iptali veya itirazın kaldırılması yollarından biri gündeme gelir; yanlış yol seçimi zaman ve masraf kaybına yol açar. Ayrıca odaya yapılacak başvuru, meslekî uyuşmazlıklarda uzlaşma zemini sağlayabilir ancak dava süresini kendiliğinden durdurmaz.
Karşı Tarafın Savunma Argümanları
Müşteri tarafı çoğunlukla hizmetin eksik veya kusurlu yürütüldüğünü, gecikme faizi ya da idari yaptırıma maruz kaldığını ileri sürer. Bu savunmaya karşı, beyannamelerin süresinde verildiğini gösteren elektronik kayıtlar ile belgelerin geç teslim edildiğine dair yazışmalar belirleyicidir. Belge teslim alma tutanağı tutma alışkanlığı, sonradan doğacak sorumluluk tartışmasında meslek mensubunu koruyan en somut araçtır.
Sözleşme Yapılırken Alınacak Basit Önlemler
- Hizmet kapsamını ve kapsam dışı işleri ayrı ayrı yazın.
- Ücretin ödeme dönemini ve gecikme halinde uygulanacak sonucu belirleyin.
- Belge teslim usulünü ve teslim edilmemesi halindeki sorumluluğu düzenleyin.
- Sözleşmenin feshi halinde devir teslim yükümlülüğünü açıkça kararlaştırın.
Buradaki açıklamalar yalnızca genel bilgi vermek içindir. Ücret uyuşmazlığınızın koşulları, sözleşmenizin içeriği ve yürürlükteki güncel tarife birlikte incelenmeden sonuç çıkarılmamalı; dosyanız için hukuki değerlendirme alınmalıdır.