Mal, Hak veya Alacağın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi Üzerinden Sorgulanması Hakkında Yönetmelik, icra takiplerinde borçlunun malvarlığının elektronik ortamda araştırılmasına ilişkin usulü belirler. Bu düzenleme, alacaklının haciz için gereken bilgiye hızla ulaşmasını sağlarken aynı zamanda borçlunun kişisel verilerinin sınırsız biçimde taranmasını da engellemeyi amaçlar. Uygulamadaki asıl gerilim tam bu iki menfaat arasındadır.
Sorgulama Yetkisi Kime, Hangi Şartla Tanınır?
Sistem üzerinden sorgulama, kural olarak açılmış ve derdest bir takip dosyasına bağlıdır. Vekil sıfatıyla sorgulama yapan avukatın, sorgulamayı yaptığı dosyayla ilişkisinin sistemde görünür olması gerekir. Dosyayla ilgisi olmayan bir kişi hakkında yapılan sorgulama, yetkisiz erişim niteliği taşıyabilir.
Sorgulanabilecek Kalemler ve Sınırları
- Tapu kayıtları üzerinden taşınmaz bilgileri.
- Araç tescil kayıtları.
- Banka nezdindeki hesap varlığına ilişkin bilgiler.
- Sosyal güvenlik kayıtlarına dayalı çalışma ve gelir bilgileri.
- Üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklara ilişkin veriler.
Bu kalemler, İcra ve İflas Kanunu kapsamında haczedilebilirlik değerlendirmesine tabidir; sorgulamada görünen her kalem doğrudan haczedilebilir anlamına gelmez.
KVKK Boyutu: Erişim Kaydı ve Amaca Bağlılık
Sistemde yapılan her sorgulama loglanır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından buradaki işleme, kanunlarda öngörülen bir hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesine dayanır; ancak amaca bağlılık ilkesi gereği elde edilen veri yalnızca takip amacıyla kullanılabilir. Sorgu sonucunun takip dışı bir amaçla paylaşılması, hem disiplin hem de cezai sorumluluk doğurabilecek bir davranıştır.
Borçlu Tarafın Başvurabileceği Yollar
- Takip dosyasının varlığını ve kendisine tebliğ edilip edilmediğini kontrol etmek.
- Dosya olmadan yapılan bir sorgulama tespit edilirse erişim kayıtlarının incelenmesini talep etmek.
- Haczedilemez nitelikteki mal ve alacaklar için icra mahkemesine şikâyet yoluna gitmek.
- Kişisel verilerin hukuka aykırı işlendiği kanaatindeyse veri sorumlusuna ve ardından Kurul'a başvurmak.
Uygulamada En Sık Yapılan Hata
Alacaklı vekilinin, sorgulama sonucundaki bilgileri dosyaya işlemeden doğrudan haciz talebine dönüştürmesi, sonradan itiraz edildiğinde ispat sıkıntısı yaratır. Sorgu çıktısının tarih ve dosya numarasıyla birlikte dosyaya konulması, hem takibin şeffaflığını hem de vekilin kendi hukuki güvenliğini sağlar.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. İcra takibi ve veri erişimi konularında somut dosyanın durumu belirleyici olduğundan, işlem yapmadan önce hukuki destek alınması tavsiye edilir.