Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair kararların yerine getirilmesi, 2022 yılındaki değişikliklerle icra dairelerinden alınarak adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerine bırakılmıştır. Çocuk Teslimi ve Çocukla Kişisel İlişki Kurulmasına İlişkin İlam ve Tedbir Kararlarının Yerine Getirilmesine Dair Yönetmelik, bu yeni usulün işleyişini düzenler. Bu değişiklik, hakkını arayan ebeveyn açısından öncelikle doğru merci sorununu gündeme getirmektedir.
Başvuru Nereye Yapılır?
Kişisel ilişki kararının uygulanmasını isteyen ebeveyn, artık icra takibi başlatmak yerine ilgili adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğüne başvurur. Uygulamada en sık yapılan hata, eski alışkanlıkla icra müdürlüğüne müracaat edilmesi ve arada geçen sürede çocukla görüşme dönemlerinin kaybedilmesidir. Başvurunun hangi yer müdürlüğüne yapılacağı da çocuğun yerleşim yeriyle bağlantılı olduğundan, dilekçe hazırlanmadan önce bu noktanın netleştirilmesi gerekir.
Sürecin İşleyişi
- Kesinleşmiş mahkeme kararı veya tedbir kararı ile birlikte müdürlüğe başvurulur.
- Müdürlük, tarafların uyumlu şekilde hareket etmesi için teslim planı oluşturur.
- Gerektiğinde teslim, uzman eşliğinde ve çocuğun üstün yararı gözetilerek belirlenen yerde gerçekleştirilir.
- Yükümlülüğe aykırılık hâlinde öngörülen yaptırım süreci işletilir.
Çocuğun Üstün Yararı Ölçütü
Bu alanda tüm işlemlerin merkezinde çocuğun üstün yararı vardır; bu ilke hem 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun velayet hükümlerinin hem de Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin temelini oluşturur. Uygulamada bu ilke, çocuğun okul ve uyku düzenine uygun teslim saatleri, teslim yerinin çocuğa yabancı olmaması, ebeveynler arasındaki gerginliğe çocuğun tanık edilmemesi gibi somut sonuçlar doğurur.
Uyuşmazlığı Büyüten Davranışlar
- Teslim saatinde bulunulmaması ve durumun tutanağa bağlatılmaması.
- Çocuğun sağlık raporu gerekçesiyle sürekli teslim edilmemesi.
- Kararın kapsamı dışında, taraflar arasında sözlü olarak yapılan ve belgelenmeyen değişiklikler.
- Yaşanan aksaklıkların yalnızca mesajlaşma yoluyla tartışılıp müdürlüğe bildirilmemesi.
Kararın Değişen Koşullara Uyarlanması
Çocuğun yaşı ilerledikçe ya da taraflardan birinin ikametgâhı değiştikçe mevcut kişisel ilişki düzeni fiilen uygulanamaz hâle gelebilir. Böyle durumlarda teslim sürecini zorlamak yerine, aile mahkemesinden kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesini istemek daha kalıcı bir çözümdür. Zira uygulanması güç bir karar, hem çocuk hem de ebeveynler için tekrarlayan uyuşmazlık üretir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğun yaşı, kararın içeriği ve tarafların yerleşim yerleri süreci belirgin biçimde değiştirdiğinden, dosyanıza özgü değerlendirme için aile hukuku alanında hukuki destek almanız önerilir.