Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik, işletmelerin çevre mevzuatına uyumunu sağlamak üzere çevre görevlisi istihdamı, çevre yönetim birimi kurulması ve çevre danışmanlık firmalarının yeterlik belgesi alması konularını düzenler. Dayanağını 2872 sayılı Çevre Kanunu oluşturur. İşletmeler açısından bu düzenleme, idari para cezalarıyla doğrudan bağlantılı olduğu için pratikte yüksek önem taşır.
Hangi İşletme Hangi Hizmet Modeline Tabi?
İşletmeler, çevresel etki potansiyeline göre sınıflandırılır ve bu sınıflandırma, çevre görevlisi bulundurma yükümlülüğünün kapsamını belirler. Bazı işletmeler kendi bünyesinde çevre yönetim birimi kurmak zorundayken, bazıları yeterlik belgesine sahip bir danışmanlık firmasından hizmet alabilir. Sınıflandırmanın yanlış yapılması, yükümlülüğün hiç yerine getirilmemesiyle aynı sonucu doğurabilir.
Çevre Görevlisinin Sorumluluk Alanı
- İşletmenin çevre mevzuatına uygunluğunu izlemek ve tespitlerini yazılı hale getirmek
- İç tetkik yapmak ve uygunsuzlukları raporlamak
- İzin ve lisans süreçlerinde gerekli bildirimleri takip etmek
- Beyan ve bildirimlerin süresinde sisteme girilmesini sağlamak
Görevlinin uyarılarına rağmen işletme gereğini yapmıyorsa, bu uyarıların tarihli ve yazılı olması, sorumluluğun kime ait olduğunun belirlenmesinde belirleyici olur.
Denetim ve İdari Yaptırım
Çevre denetimlerinde tutulan tutanak, sonraki idari para cezası kararının temelidir. Tutanağın imzalanması sırasında itiraz kaydı düşülmesi, tespitlerin sonradan tartışılmasını kolaylaştırır. 2872 sayılı Kanun uyarınca uygulanan idari para cezalarına karşı başvuru yolu ve süresi, ceza kararının tebliğ evrakında gösterilir; bu bilgi dikkatle okunmalıdır çünkü çevre mevzuatında kimi yaptırımlara karşı sulh ceza hâkimliği, kimilerine karşı idari yargı yolu öngörülebilmektedir.
Yeterlik Belgesinin Askıya Alınması veya İptali
Danışmanlık firmaları bakımından en ağır sonuç, yeterlik belgesinin askıya alınması ya da iptalidir. Bu işlem doğrudan ticari faaliyeti durdurduğundan, iptal kararına karşı idari yargıda dava açılırken yürütmenin durdurulması talebinin de ileri sürülmesi pratikte önem taşır. Talebin gerekçelendirilmesinde, işlemin telafisi güç zarar doğurduğunun somut verilerle ortaya konması beklenir.
Uyum İçin Adım Sırası
- İşletmenin çevresel sınıfını ve buna bağlı yükümlülüğü tespit edin.
- Çevre görevlisi veya danışmanlık sözleşmesini belgeleyin.
- İç tetkik raporlarını ve düzeltici faaliyet kayıtlarını düzenli tutun.
- Denetim tutanaklarını ve tebligat zarflarını tarihiyle saklayın.
- Ceza tebliğinde gösterilen başvuru yolunu ve süresini derhal takvime işleyin.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Çevre mevzuatı sık güncellendiğinden, somut bir denetim veya ceza süreciyle karşılaşıldığında güncel metnin ve dosya içeriğinin birlikte incelenmesi gerekir.