Türk Gıda Kodeksi Yenilebilir Kazein ve Kazeinat Tebliği, süt proteini esaslı bu ürünlerin tanımını, bileşim özelliklerini, etiketlenmesini ve piyasaya arz koşullarını belirleyen teknik bir düzenlemedir. Tebliğ, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun çizdiği çerçevede uygulanır. Bu nedenle teknik bir kural ihlali, doğrudan idari yaptırım sonucunu doğurabilir.
Tebliğin Bağlayıcılık Zinciri
Bir gıda işletmecisi açısından zincir şöyle işler: kanun genel yükümlülüğü koyar, kodeks yönetmeliği çerçeveyi belirler, ürün tebliği ise o ürüne özgü sayısal ve nitelik şartlarını getirir. Uygulamada işletmelerin en sık düştüğü hata, yalnızca genel gıda mevzuatına bakıp ürüne özgü tebliğin bileşim ve saflık kriterlerini gözden kaçırmasıdır. Denetimde tespit edilen uygunsuzluk, ürünün tanımına aykırı adlandırma iddiasına dönüşebilir.
Etiket ve Ürün Adı Uyuşmazlıkları
- Ürünün tebliğdeki tanıma uymadığı halde kazein veya kazeinat adıyla satışa sunulması, tüketiciyi yanıltıcı nitelikte kabul edilebilir.
- Kullanım amacı (gıda amaçlı / gıda dışı) etikette açık değilse, ayrım denetim tutanağında aleyhe yorumlanabilir.
- İthal ürünlerde orijinal etiketin Türkçe karşılığının eksik çevrilmesi, başlı başına uygunsuzluk sebebidir.
Numune Alındığında Ne Yapmalı?
Denetim sırasında numune alınması, sonraki tüm hukuki tartışmanın temelini oluşturur. Şahit numunenin usulüne uygun ayrılıp ayrılmadığı, mühürleme ve tutanak imzalarının tam olup olmadığı, saklama sıcaklığının korunup korunmadığı sonradan itiraz gerekçesi olabilir. Analiz sonucuna itiraz ve şahit numune üzerinden yeniden analiz talebi, mevzuatta öngörülen süre içinde yapılmazsa ilk sonuç kesinleşir. Bu süre kaçırıldığında, esasa ilişkin en güçlü savunma bile sonuç doğurmaz.
İdari Para Cezasına Karşı Başvuru
- Ceza kararının tebliğ tarihini ve tebligatın kime yapıldığını belgeleyin; tüzel kişilerde yetkisiz kişiye tebligat ayrı bir itiraz sebebidir.
- Tutanak, analiz raporu ve varsa şahit numune sonucunu bir arada dosyalayın.
- Kabahatler Kanunu uyarınca idari para cezalarına karşı öngörülen başvuru yolunu ve süresini gözeterek dilekçenizi hazırlayın.
- Ürünün toplatılması veya faaliyetin durdurulması gibi ek işlemler varsa, bunların ayrı birer işlem olduğunu ve ayrıca dava konusu edilebileceğini değerlendirin.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Gıda denetimlerinde süreler kısa işlediğinden, tutanağın imzalandığı ilk günlerde bir hukukçuyla görüşmek savunmanın kapsamını doğrudan etkiler.