Hava ısıtma ürünleri, soğutma ürünleri, proses çillerleri ve fankoil üniteleri için getirilen çevreye duyarlı tasarım (ekotasarım) gereklilikleri, ürünün enerji verimliliği ve bilgi sunma yükümlülüklerini belirler. Bu düzenlemeye uymayan ürünlerin piyasaya arzı, piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında yaptırıma konu olur. Rehber, imalatçı ve ithalatçı açısından uygunluk zincirinin nasıl kurulacağına odaklanır.
Uygunluğun Üç Bileşeni
Ekotasarım uyumu tek bir belgeye indirgenemez; birbirini tamamlayan üç bileşen aranır:
- Teknik dosya: ölçüm yöntemi, hesaplama ve tasarım verileri
- Uygunluk beyanı: ürünün ilgili düzenlemeye uygunluğunun üretici tarafından beyanı
- Ürün bilgi tablosu: kullanıcıya ve dağıtıcıya sunulacak verimlilik verileri
Bu üçünden birinin eksikliği, ürün teknik olarak uygun olsa dahi "uygunsuz" değerlendirmesine yol açabilir.
Denetim Sırasında İzlenen Süreç
- Piyasada bulunan üründen numune alınır veya belge incelemesi yapılır.
- Belge eksikliği tespit edilirse firmaya tamamlama için süre verilir.
- Test gerekiyorsa yetkili laboratuvarda deney yapılır, sonuç firmaya bildirilir.
- Uygunsuzluk kesinleşirse düzeltici faaliyet, piyasadan çekme veya geri çağırma kararı gündeme gelir.
- Ayrıca idari para cezası uygulanabilir.
Test Sonucuna İtirazda Kritik Nokta
Deney sonucuna itiraz genellikle şahit numune üzerinden yapılır. Bu nedenle numune alma tutanağının imzalanması sırasında şahit numunenin usulüne uygun mühürlenip mühürlenmediği, saklama koşullarının tutanağa yazılıp yazılmadığı kontrol edilmelidir. Tutanağa şerh düşülmeden imzalanan bir numune alma işlemine sonradan itiraz etmek belirgin biçimde zorlaşır.
İdari Para Cezasına Karşı Başvuru
Ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler alanında verilen idari para cezalarına karşı başvuru yolu ve süresi, cezayı düzenleyen kanun ile Kabahatler Kanunu çerçevesinde belirlenir. Yanlış merciye yapılan başvuru süreyi durdurmayabileceğinden, ceza kararının üzerindeki başvuru yolu ve süresine ilişkin açıklama dikkatle okunmalı, tebliğ tarihi belgelenmelidir.
Tedarik Zinciri İçin Önleyici Tedbir
İthalatçılar bakımından en etkili koruma, tedarik sözleşmesine üreticinin teknik dosyayı ve güncel test raporlarını sunma yükümlülüğü ile uygunsuzluk halinde rücu hakkını yazmaktır. Aksi halde yaptırımın muhatabı ithalatçı olur, yurt dışındaki üreticiden tahsil ise ayrı ve uzun bir süreç haline gelir.
Bu yazı genel bilgilendirme sunar; ürün grubunuza uygulanacak eşik değerler ve geçiş hükümleri farklılık gösterebileceğinden, denetim veya ceza durumunda dosyanıza özgü hukuki destek almanız uygun olur.