İstanbul ili Beykoz ilçesi sınırlarında bulunan Bozhane ve Göllü Mahalleleri etabı doğal sit alanının koruma statüsü yeniden değerlendirilmiş ve sınır ile koordinatları gösterilen alanın kesin korunacak hassas alan olarak tescil ve ilan edilmesine karar verilmiştir. Metropol sınırları içinde yer alan bu tür alanlarda kararın en görünür etkisi, taşınmaz üzerindeki yapılaşma beklentisi ile taşınmazın piyasa değerinde ortaya çıkar. Alan içinde arsa veya tarla sahibi olanların gündemi, kırsal bölgelerdeki koruma dosyalarından bu yönüyle ayrılır.
Yapılaşma Beklentisiyle Alınan Taşınmazlarda Ortaya Çıkan Tablo
Beykoz çevresinde çok sayıda taşınmaz, ileride imar hakkı doğacağı beklentisiyle satın alınmıştır. Kesin korunacak hassas alan tescili, bu beklentiyi doğrudan etkiler; alanda yapılaşmaya yönelik izinler en katı çerçeveye tabi hâle gelir. Hisseli tapu ile satılan arazilerde durum daha da hassastır: paydaşların taşınmazı fiilen bölerek kullandığı, ancak imar bakımından hiçbir hak elde etmediği hâller uygulamada sıkça görülür.
Devam Eden Ruhsat ve İzin Başvuruları
- Tescil kararından önce yapılmış başvuruların hangi mevzuata göre sonuçlandırılacağı
- Verilmiş ancak henüz kullanılmamış izinlerin durumu
- Mevcut yapılarda tadilat, güçlendirme ve onarım taleplerinin izne bağlılığı
- Altyapı ve abonelik başvurularının koruma statüsüyle ilişkisi
Sınır Çizgisinin Doğru Okunması
Kararda alan sınır ve koordinatlarla belirlenmiştir. Bir taşınmazın tamamının, bir kısmının veya hiçbir bölümünün alan içinde kalması, tamamen farklı sonuçlar doğurur. Kısmen içeride kalan parsellerde, alan dışındaki bölümün kullanımına ilişkin ayrı bir değerlendirme gerekir. Bu nedenle malikin ilk işi, kadastro paftası ile tescil ekindeki koordinatları teknik olarak çakıştırmak, gerekirse ilgili idareden yazılı bilgi istemektir.
Tescil Kararına Karşı Süre ve Başvuru Düzeni
Tescil ve ilan bir idari işlem olduğundan hukuka uygunluk denetimi idari yargıda istenebilir. Burada tartışma genellikle, alan sınırının belirlenmesinde taşınmazın niteliğinin ve mevcut kullanımının dikkate alınıp alınmadığı üzerinde toplanır. Dava açma süresi sınırlıdır ve sürenin başlangıcı ilan ile öğrenme tarihine göre değişebilir. Yanlış mercie yapılan başvuruda geçen zamanın telafisi çoğu zaman mümkün olmadığından, başvuru yolunun baştan doğru belirlenmesi gerekir.
Alım Satım İlişkilerinde Doğan Uyuşmazlıklar
Koruma statüsü, taşınmazı yapılaşma vaadiyle satın almış kişiler bakımından satıcıya karşı talepleri de gündeme getirir. Satış sırasında taşınmazın niteliğine ve statüsüne ilişkin ne söylendiği, ilan ve yazışmalarda hangi bilgilerin verildiği bu tartışmanın merkezindedir. İlan metinleri, mesaj ve yazışma kayıtları, ödeme belgeleri ve varsa vaat sözleşmeleri bu nedenle korunmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Taşınmazınızın sınır içindeki konumu, tapu durumu ve devam eden başvurularınıza göre sonuçlar farklılaştığından, dosyanızı belgelerle birlikte hukuki incelemeye açmanız yararlı olacaktır.