Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının çalışma usul ve esasları ile sermaye yeterliliğine ilişkin III-35/B.2 sayılı Tebliğ, platformların faaliyetlerini sürdürebilmesi için sağlaması gereken mali ve operasyonel şartları düzenler. Bu düzenlemenin dayanağı, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na kripto varlık hizmet sağlayıcıları eklenerek getirilen izin ve denetim rejimidir. Tebliğ, faaliyet iznine sahip olmanın tek başına yeterli olmadığını; iznin sürdürülmesinin süreklilik arz eden yükümlülüklere bağlı olduğunu ortaya koyar.
Sermaye Yeterliliğinin Süreklilik Boyutu
Sermaye yeterliliği tek seferlik bir eşik değil, sürekli sağlanması gereken bir durumdur. Uygulamada üç unsur birlikte izlenir: asgari özsermaye tutarının korunması, likidite gereksiniminin karşılanması ve müşteri varlıkları ile platform varlıklarının ayrı tutulması. Bu üçünden herhangi birinde bozulma, kurul nezdinde bildirim yükümlülüğünü tetikleyebilir. Yükümlülüğün ihlal edildiğinin sonradan tespiti hâlinde ihlalin başladığı tarih önem kazandığından, hesap ve bakiye kayıtlarının günlük olarak saklanması gerekir.
Müşteri Varlıklarının Ayrıştırılması
- Müşteriye ait nakit ve kripto varlıklar, platformun kendi varlıklarından ayrı izlenmelidir.
- Saklama hizmeti alınıyorsa saklama zincirinin her halkası belgelenmelidir.
- Ayrıştırma kayıtları, ödeme güçlüğü hâlinde müşterinin alacağını ispatı bakımından temel delildir.
- Cüzdan adresleri ile müşteri hesapları arasındaki eşleşme kaydı denetimlerde ilk istenen belgelerdendir.
MASAK ve Suç Gelirleri Boyutu
Kripto varlık hizmet sağlayıcıları, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yükümlü sıfatını taşır. Bu, müşterinin tanınması, işlem izleme ve şüpheli işlem bildirimi yükümlülüklerini beraberinde getirir. Sermaye yeterliliği denetimiyle MASAK denetimi ayrı süreçler olsa da bulgular birbirini besleyebilir; bir denetimde çıkan kayıt eksikliği diğerinde de gündeme gelir. Bu nedenle kayıt düzeninin tek bir bütünlük içinde kurulması pratik açıdan daha güvenlidir.
Yaptırım ve İtiraz Ekseni
- Kurul tarafından yapılan bildirimlere verilecek cevap süresini kaçırmayın; süre kural olarak tebliğ tarihinden işler.
- Savunma dilekçesine, iddiaya konu döneme ait hesap ve mutabakat belgelerini ekleyin.
- İdari para cezası veya faaliyet kısıtlaması niteliğindeki işlemlere karşı idari yargı yolunun açık olup olmadığını 2577 sayılı İYUK çerçevesinde değerlendirin.
- Tebligatın kime ve hangi adrese yapıldığını kontrol edin; usulsüz tebligat iddiası ayrı bir savunma başlığıdır.
Bu yazı yalnızca genel bilgi sunar. Kripto varlık mevzuatı sık güncellendiğinden, faaliyetinize ilişkin karar almadan önce yürürlükteki metin üzerinden hukuki ve mali danışmanlık almanız gerekir.