Süleyman Demirel Üniversitesi Liderlik ve Girişimcilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, üniversite bünyesinde girişimcilik eğitimi, mentorluk ve iş fikri geliştirme faaliyeti yürütecek birimin kuruluş ve işleyişini düzenler. Metnin dayanağı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'dur ve merkez, ayrı tüzel kişiliği olmayan bir üniversite birimi olarak konumlanır.
Girişimcilik Merkezlerinde Asıl Risk: Fikir Kime Ait?
Bu tür merkezlerde en fazla ihtilaf doğuran konu, merkezin eğitim programı, mentorluğu veya fiziki imkânları kullanılarak geliştirilen iş fikrinin, yazılımın veya buluşun mülkiyetidir. Yönetmelikler genellikle merkezin amacını ve organlarını düzenler; hak paylaşımını ise taraflar arasındaki katılım sözleşmesi belirler. Sözleşme yoksa taraflar sonradan sözlü mutabakat iddiasıyla karşı karşıya kalır ve ispat yükü, iddiada bulunan tarafa düşer.
Katılım Sözleşmesinde Yazılı Olması Gerekenler
- Programa girişte katılımcının hâlihazırda sahip olduğu fikrî hakların tespiti (mevcut durum kaydı)
- Program süresince üretilen çıktının mülkiyeti, ortak üretim halinde katkı oranı
- Üniversitenin kullanım, yayın ve tanıtım hakkının kapsamı ve süresi
- Gizlilik yükümlülüğü ve bu yükümlülüğün program bittikten sonra ne kadar süreceği
- Mentor ve eğitmenlerin, kendilerine açıklanan fikirler üzerindeki kısıtları
Ekip İçi Anlaşmazlıklar
Girişimci ekipler çoğu kez arkadaşlık ilişkisiyle kurulur ve pay dağılımı yazıya dökülmez. Ekipten bir kişinin ayrılması halinde kodun, marka başvurusunun veya müşteri listesinin kimde kalacağı belirsizleşir. Program başında imzalanacak kısa bir ortaklık metni; pay oranı, ayrılma halinde devir ve karar alma usulünü belirleyerek bu belirsizliği önler. Marka veya patent başvurusu yapılacaksa başvuru sahibinin kim olacağı da baştan kararlaştırılmalıdır, çünkü sicile kaydedilen kişi değişikliği sonradan ayrı bir devir işlemi gerektirir.
Merkez Kararlarına Karşı Yol
- Programdan çıkarma, destek kesme veya başvurunun reddi gibi kararlar bireysel idari işlem niteliği taşıyabilir.
- Kararın hangi organca alındığı ve yönetmelikte o organa tanınan yetki kapsamında kalıp kalmadığı incelenir.
- Tebliğ tarihi belgelenir; idari yargı yoluna gidilecekse 2577 sayılı Kanun'daki usul ve süre rejimi gözetilir.
- Uyuşmazlık imzalanmış katılım sözleşmesinden doğuyorsa, sözleşmedeki yetkili merci hükmü öncelikle değerlendirilir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Fikrî hak ve ortaklık uyuşmazlıkları dosyaya özgü belgelere bağlı olduğundan, imzalanan metinler üzerinden ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.