Serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik hizmetlerinde ücret, tarafların tamamen serbest iradesine bırakılmamıştır. Yıllık asgari ücret tarifesi, meslek mensubunun alabileceği en düşük ücreti belirler. 2026 yılı tarifesi de bu işlevi görür ve hem meslek mensubu hem mükellef açısından sözleşme düzenini doğrudan etkiler.
Asgari Tarifenin Bağlayıcılığı
Tarife bir tavan değil tabandır. Altında ücret kararlaştırılması meslek mensubu bakımından disiplin sorumluluğu doğurabilir; ayrıca bedelin belirlenmemiş olduğu hâllerde tarife, ücretin hesabında başvurulacak ölçüt olur. Bu nedenle sözleşmede ücretin yazılı ve net biçimde gösterilmesi, sonraki uyuşmazlığın büyük kısmını baştan önler.
Hizmet Sözleşmesinde Bulunması Gerekenler
- Hizmetin kapsamı: defter tutma, beyanname, tasdik, danışmanlık ayrı ayrı yazılmalı
- Ücretin tutarı, ödeme dönemi ve gecikme hâlinde uygulanacak sonuçlar
- Yıl içinde kapsam genişlerse ek ücretin nasıl belirleneceği
- Sözleşmenin feshi hâlinde devir ve belge teslim usulü
- Mükellefin belge sunma yükümlülüğü ve gecikmesinin sonuçları
Ücret Alacağının Takibi
- Sözleşme ve düzenlenen serbest meslek makbuzları alacağın temel belgesidir.
- Ödeme yapılmadığında icra takibi veya alacak davası yoluna gidilebilir.
- Sözleşme yoksa ücret, tarife ve verilen hizmetin kapsamı esas alınarak belirlenir; bu durumda ispat yükü meslek mensubunun üzerinde ağırlaşır.
- Meslek odalarının uzlaştırma mekanizmaları, dava öncesi çözüm için değerlendirilebilir.
Belge Teslimi ve Hapis Hakkı Tartışması
Ücreti ödenmeyen meslek mensubunun mükellefe ait defter ve belgeleri alıkoyup koyamayacağı, uygulamada en çekişmeli başlıktır. Mükellefin vergisel yükümlülüklerini yerine getirememesi ayrı bir zarar doğurabileceğinden, teslim tutanağı düzenlenmeden yapılan alıkoymalar meslek mensubu aleyhine sonuç verebilir. Devir hâlinde tutanakla teslim hem sorumluluğu sınırlar hem de sonraki dönem hatalarının kime ait olduğunu netleştirir.
Mükellef Açısından Dikkat Edilecekler
Tarifenin altında verilen "kampanyalı" tekliflerin, hizmet kapsamının daraltılması anlamına gelip gelmediği sorgulanmalıdır. Ayrıca beyanname verilmemesi veya geç verilmesi hâlinde vergi idaresi karşısındaki muhatap kural olarak mükelleftir; meslek mensubuna rücu ayrı bir hukuki süreçtir ve kusurun ispatını gerektirir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; ücret, fesih veya belge teslimi uyuşmazlığında sözleşme metni ve yazışmalar belirleyici olduğundan, dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz önerilir.