Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, arabulucunun emeğinin karşılığı olan ücretin alt sınırını belirleyen ve her yıl güncellenen düzenlemedir. Taraflar arasındaki ihtilafların önemli bir kısmı ücretin miktarından değil, kimin ödeyeceği ve hangi kalemin tarifeye tabi olduğu sorularından doğar.
Tarifenin Yasal Zemini
Arabuluculuk kurumu 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile düzenlenmiştir. Kanun, arabulucunun ücret isteme hakkını ve asgari ücret tarifesinin bağlayıcılığını öngörür; tarifede belirlenen tutarların altında ücret kararlaştırılması geçerli kabul edilmez. Tarife her yıl yenilendiği için, uyuşmazlıkta hangi tarife yılının uygulanacağı sürecin başlangıç tarihine göre belirlenir.
Dava Şartı Arabuluculuk ile İhtiyari Arabuluculuk Ayrımı
Ticari ve işçi-işveren uyuşmazlıklarının önemli bölümünde arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Bu ayrım ücret bakımından sonuç doğurur:
- Anlaşma sağlanamazsa: dava şartı arabuluculukta ücretin belirli bir bölümü Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; tarafların bu aşamada doğrudan ödeme yükümlülüğü sınırlıdır.
- Anlaşma sağlanırsa: ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit oranda ödenir; anlaşma tutarı üzerinden nispi hesaplama yapılır.
- İhtiyari arabuluculukta taraflar ücreti serbestçe belirleyebilir, ancak tarifedeki alt sınırın altına inemez.
Nispi mi, Maktu mu? Hesabın Zayıf Noktası
Tarife, konusu para ile ölçülebilen işlerde anlaşılan tutar üzerinden nispi ücret, para ile ölçülemeyen işlerde ise taraf sayısına ve görüşme saatine göre maktu ücret öngörür. Uygulamada en sık hata, talep edilen tutar ile anlaşılan tutarın karıştırılmasıdır. Ücret, anlaşma belgesinde yazılı tutar esas alınarak hesaplanır; bu nedenle anlaşma belgesindeki rakamın ve kapsamının açık yazılması taraflar için doğrudan mali sonuç doğurur.
Ücrete İtiraz ve Uyuşmazlık Çıkarsa
- Anlaşma belgesindeki ücret paylaşımı hükmünü ve son tutanağı temin edin.
- Hesabın hangi tarife yılına ve hangi cetvel kalemine dayandığını yazılı olarak sorun.
- Ücretin fazla tahsil edildiği kanaatindeyseniz, arabulucunun sicilinin bağlı olduğu birime yazılı başvuruda bulunulabilir.
- Sicil ve etik ihlali iddiaları ile alacak uyuşmazlığının ayrı yollar olduğunu gözden kaçırmayın.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacı taşır; ücret hesabı, uyuşmazlığın türüne ve o yıl yürürlükte olan tarifenin resmî metnine göre değişir. Somut dosyanızda tereddüt varsa hesaplamayı belgelerle birlikte bir hukukçuya kontrol ettirmeniz önerilir.