CE işareti taşıması gereken bazı ürünlerin ithalat denetimi tebliği, Avrupa Birliği teknik mevzuatına uyumlu ürün gruplarının ülkeye girişinde uygunluk işaretinin ve buna dayanak teşkil eden belgelerin denetlenmesini düzenler. Uygulamada en sık rastlanan yanılgı, ürünün üzerinde CE işareti bulunmasının tek başına yeterli sayılmasıdır. Denetimin asıl konusu işaretin varlığı değil, arkasındaki teknik dosyanın gerçekliğidir.
İşaret ile Dosya Arasındaki Bağ
CE işareti, üreticinin ürünün ilgili direktiflere uygun olduğunu beyan ettiğini gösterir. Bu beyanın dayanağı, risk analizi, tasarım belgeleri, test raporları ve uygunluk beyanından oluşan teknik dosyadır. Dosya olmadan basılmış bir işaret, hukuken uygunluk sağlamaz ve ürünü uygunsuz hale getirir. Denetimde teknik dosya istendiğinde makul sürede sunulamaması, tek başına uygunsuzluk sebebi olabilir.
İthalatçının Kendine Ait Yükümlülükleri
- Uygunluk beyanının ithal edilen model ve seriyi kapsadığını doğrulamak
- Onaylanmış kuruluş devreye girmesi gereken ürün grubunda kuruluşun yetkisini teyit etmek
- Teknik dosyanın bir örneğini ya da erişim taahhüdünü tedarikçiden almak
- Kendi adı ve adresini ürün veya ambalaj üzerinde mevzuatın öngördüğü şekilde bulundurmak
Uygunsuzluk Tespitinin Zinciri
Gümrükte durdurulan bir ürün, sonradan piyasa gözetimi denetimine de konu olabilir. Bu aşamada geri çağırma, piyasadan çekme ve idari para cezası gündeme gelir. Ürün bir kazaya sebep olduğunda tablo değişir: idari sorumluluğun yanına ürün sorumluluğundan doğan tazminat talepleri ve koşulları oluştuğunda cezai soruşturma eklenir. Bu nedenle uygunsuzluk kararına itiraz, yalnızca gümrük maliyetiyle sınırlı bir mesele olarak görülmemelidir.
Kendi Markasıyla İthal Edenler İçin Ek Risk
Ürünü kendi markası altında piyasaya süren ithalatçı, mevzuat karşısında üreticinin yükümlülüklerini üstlenmiş sayılır. Bu, teknik dosyayı hazırlama ve saklama sorumluluğunun doğrudan ithalatçıya geçmesi anlamına gelir. Yurt dışı üreticinin dosyayı verdiğini varsaymak yeterli değildir; dosyanın içeriğinin ürünle uyuştuğu ayrıca kontrol edilmelidir.
Denetim Öncesi Hazırlık Listesi
- Ürün grubunun hangi teknik düzenlemeye tabi olduğunu belirleyin
- Uygunluk beyanını ve test raporlarını Türkçe özetiyle birlikte hazır tutun
- Seri numarası bazında izlenebilirlik kaydı oluşturun
- Tedarikçi sözleşmesine dosya temini ve rücu hükümlerini ekleyin
Bu açıklamalar ürün güvenliği mevzuatının genel işleyişine ilişkindir. Ürün grubunuza özgü teknik düzenleme yükümlülükleri değişkenlik gösterdiğinden, denetim veya yaptırımla karşılaşmadan önce hukuki ve teknik uyum kontrolü yaptırmanız önerilir.