Yabancı diller yüksekokulu yönetmelikleri, hazırlık sınıfının süresini, başarı ölçütlerini ve başarısızlık hâlinde uygulanacak sonuçları düzenler. Askerî eğitim kurumları bakımından bu düzenlemeler, genel yükseköğretim kurallarının yanında kurumun kendi statü mevzuatıyla birlikte okunmak durumundadır; başarısızlığın sonucu yalnızca akademik değil, statüye ilişkin de olabilir.
Muafiyet Sınavı ve Seviye Tespiti
Hazırlık eğitiminden muafiyet, çoğunlukla yılbaşında yapılan yeterlik sınavı ya da kabul edilen ulusal veya uluslararası sınav belgesiyle sağlanır. Kabul edilen sınav türü ve asgari puan, yönetmelikte belirlenir. Sunulan belgenin geçerlilik süresinin başvuru tarihinde dolmuş olması, muafiyet talebinin reddine yol açan en yaygın gerekçedir. Belgenin geçerlilik tarihi ile başvuru takviminin önceden karşılaştırılması bu sorunu ortadan kaldırır.
Başarı Değerlendirmesinde Bileşenler
- Yıl içi ölçme araçlarının ağırlıkları
- Devam zorunluluğunun oranı ve mazeret kabul koşulları
- Yeterlik sınavına girebilmek için aranan asgari yıl içi başarı
- Sınav sonuçlarının ilan usulü ve itiraz süresi
Bu bileşenlerin her biri ayrı bir itiraz konusu olabilir. Örneğin devam şartını sağlamadığı gerekçesiyle sınava alınmama işlemi, sınav notundan bağımsız ve daha erken bir aşamada tesis edilen bir işlemdir; buna karşı yapılacak itirazın da kendi süresi içinde kullanılması gerekir.
Başarısızlığın Sonucu ve İdari İşlem Zinciri
Hazırlık sınıfında öngörülen süre içinde başarı sağlanamaması, ilişik kesme ya da başka bir statüye geçirilme sonucunu doğurabilir. Bu karar, sonuçları itibarıyla ağır olduğundan, dayanağının açıkça gösterilmesi ve ilgiliye usulüne uygun tebliğ edilmesi gerekir. Gerekçesi belirtilmemiş bir kararın hukuka uygunluk denetimi zorlaşacağından, kararın yazılı ve gerekçeli örneğinin talep edilmesi ilk yapılacak iştir.
Savunma ve İtiraz Aşamasında Yapılması Gerekenler
- Karara dayanak sınav evrakının ve devam kayıtlarının örneğinin istenmesi
- Varsa sağlık raporu, görevlendirme yazısı gibi mazeret belgelerinin dosyaya sunulması
- Kurum içi itiraz yolunun süresinde ve yazılı olarak kullanılması
- Tebliğ tarihinin belgeyle sabitlenmesi
Yargısal Denetim İmkânı
Kurum içi itiraz yolları tüketildikten sonra, ilişik kesme veya başarısızlık kararına karşı idari yargıda iptal davası açılması mümkündür. Askerî yükseköğretim kurumlarına ilişkin uyuşmazlıklar da idari yargı düzeninde görülür. Dava açma süresinin tebligattan itibaren işlediği ve kurum içi başvurunun süreye etkisinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiği göz önünde tutulmalıdır; bu hesabın yanlış yapılması, esasa ilişkin haklı iddiaların incelenememesine yol açar.
Buradaki açıklamalar tanıtıcı niteliktedir. Kurumun kendi yönetmeliği ile statü mevzuatı birlikte uygulandığından, somut bir başarısızlık veya ilişik kesme kararında dosyanın belgeleriyle birlikte hukuki değerlendirmeye tabi tutulması yerinde olur.