Muğla ili Ortaca ve Dalaman ilçeleri sınırları içinde ilan edilen Ortaca-Sarıgerme-Dalaman kesin korunacak hassas alanın sınırlarının değiştirilmesine karar verilmiştir. Sınır değişikliği kararları, yeni bir alan ilanından farklı bir sorun üretir: bazı taşınmazlar koruma kapsamına girerken bazıları çıkar ve asıl tartışma bu geçişin ne zaman ve nasıl sonuç doğuracağı üzerinde yoğunlaşır.
Sınır Değişikliğinin İki Yönlü Etkisi
Kapsama yeni giren parseller bakımından yapılaşma, arazi kullanımı ve izin rejimi daralır; kapsam dışına çıkan parseller bakımından ise kısıtın kalkıp kalkmadığı, hangi tarihten itibaren kalktığı ve daha önce reddedilmiş taleplerin yeniden değerlendirilip değerlendirilmeyeceği sorusu doğar. Uygulamada en çok tereddüt, kapsam dışına çıkan taşınmaz maliklerinin doğrudan yapılaşmaya başlayabileceklerini düşünmesinden kaynaklanır. Koruma kapsamından çıkmak, imar planı ve diğer mevzuattan doğan kısıtların kendiliğinden kalktığı anlamına gelmez.
Parselin Yeni Durumunu Belgeye Bağlamak
Sınır değişikliğinde hukuki sonuç, karar ekindeki güncellenmiş sınır ve koordinat verilerinden doğar. Malikin izlemesi gereken sıra şudur:
- Parselin yeni sınıra göre konumunu teknik olarak tespit ettirmek,
- Tapu kaydındaki koruma şerhinin güncellenip güncellenmediğini kontrol etmek,
- İlgili koruma biriminden parselin güncel statüsüne ilişkin yazılı görüş almak,
- Yürürlükteki plan durumunu belediyeden ayrıca sorgulamak.
Daha Önce Reddedilen Taleplerin Yeniden Değerlendirilmesi
Kapsam dışına çıkan parsellerde, geçmişte koruma statüsü gerekçesiyle reddedilmiş ruhsat veya izin talepleri bulunabilir. Bu talepler kendiliğinden canlanmaz; yeni statüye dayanarak yeni bir başvuru yapılması gerekir. Başvuruda, reddin dayanağı olan gerekçenin ortadan kalktığının karar ekiyle birlikte gösterilmesi süreci hızlandırır. Aynı şekilde, kapsama yeni giren parsellerde devam eden inşaat veya faaliyet varsa, bunun hangi tarihten itibaren yeni rejime tabi olacağı ve mevcut ruhsatın durumu ilgili idareden yazılı olarak sorulmalıdır.
Kısıt Devam Ederken Malikin Konumu
Kapsamda kalmaya devam eden veya yeni giren parsellerde, kısıtın taşınmazın kullanımını hangi ölçüde etkilediği tartışılabilir. Burada dosyanın gücünü belirleyen unsurlar, taşınmazın kısıt öncesindeki fiili kullanımı, elde edilen gelirin belgelenebilmesi ve idarenin aynı bölgedeki benzer parsellerde nasıl uygulama yaptığıdır. Bilgi edinme yoluyla elde edilecek karşılaştırma verileri, eşitlik iddiasının somutlaşmasını sağlar.
Yapılacaklar Sırası
- Güncel tapu kaydını şerhleriyle birlikte alın.
- Yeni sınırın parselinizle ilişkisini krokiyle netleştirin.
- Statüye ilişkin yazılı idari görüş isteyin.
- Başvuru yapacaksanız yeni statüyü dayanak göstererek başvurun.
- Ret cevabı alırsanız süreleri kaçırmadan itiraz yolunu değerlendirin.
Koruma statüsüne bağlı sonuçlar parsel bazında farklılaştığından burada anlatılanlar doğrudan uygulanamaz; taşınmazınızda işlem yapmadan önce güncel statüyü belgeleyip hukuki değerlendirme almanız daha güvenli olacaktır.