5546 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun geçici maddelerinin uygulanmasına ilişkin esaslarda ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında mal alımlarında uygulanacak fiyat farkı esaslarında değişiklik yapmıştır. Bu tür düzenlemeler, maliyet artışları nedeniyle sözleşmeyi sürdüremez hâle gelen yükleniciye iki kapı açar: ek fiyat farkı ve sözleşmenin devri ya da feshi.
Kararın Yükleniciye Sağladığı İmkânlar
Esaslar, belirli tarih aralığında imzalanmış ve devam eden sözleşmeler bakımından ek ödeme hesaplanmasına ya da yükümlülüklerin tasfiyesine imkân tanır. Ancak bu imkânlar kendiliğinden işlemez; hemen tamamı süresinde yapılacak yazılı başvuru şartına bağlıdır. Başvuru penceresi kaçırıldığında hak, esasa girilmeden düşer.
Başvuru Öncesi Yapılması Gerekenler
- Sözleşmenin hangi tarihte imzalandığı ve hangi esasın kapsamına girdiğinin belirlenmesi
- İş programına göre gerçekleşen ve gerçekleşmeyen imalat oranlarının tespiti
- Hakediş dosyalarının ve endeks verilerinin eksiksiz derlenmesi
- Teminat mektuplarının durumunun ve iade koşullarının kontrolü
İdarenin Ret Cevabı Karşısında Yol
İdare başvuruyu reddederse ya da hesaplanan tutara itiraz varsa, uyuşmazlığın hangi yargı düzeninde görüleceği ayrımı belirleyicidir. İhale sürecine, yani sözleşme imzalanmadan önceki aşamaya ilişkin şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları Kamu İhale Kurumu üzerinden yürür. Sözleşme imzalandıktan sonra doğan alacak ve tazminat uyuşmazlıkları ise kural olarak adli yargıda görülür. Yanlış merciye yapılan başvuru, süre kaybı yaratmanın ötesinde esas hakkın da tehlikeye girmesine yol açabilir.
Hesaplama İtirazında Somut Dayanak
- Uygulanan endeks ve katsayıların sözleşmedeki formülle karşılaştırılması
- Ödemeye esas alınan dönemin doğru belirlenip belirlenmediği
- İmalat miktarlarının ataşman ve yeşil defter kayıtlarıyla doğrulanması
- Süre uzatımı verilmiş dönemlerin hesaba yansıtılıp yansıtılmadığı
Fesih Tercihinin Sonuçları
Tasfiye yolu seçildiğinde teminatın iadesi, yasaklama riskinin bulunup bulunmadığı ve alt yüklenicilerle ilişkinin nasıl kapatılacağı birlikte planlanmalıdır; aksi hâlde bir sorun çözülürken başka uyuşmazlık doğar.
Bu içerik genel bilgilendirme sunar; kamu ihale sözleşmelerinde her dosya kendi şartnamesi ve hakediş geçmişiyle değerlendirilmelidir.