5555 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Bartın ili Merkez ilçesi Dallıca köyü sınırlarındaki bazı taşınmazların, bloklar ile tabii zemin arasındaki kot farkının giderilmesine yönelik imalatlar amacıyla Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir. Bu yazının odağı, acele kamulaştırma kararının kendisine karşı açılabilecek iptal davasıdır; bedelin nasıl belirleneceği ayrı bir sürecin konusudur.
Acele Kamulaştırma Neden İstisnadır?
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, olağan usulde satın alma görüşmesi ve bedel tespiti aşamalarını öngörür. Acele usul ise idarenin bedel kesinleşmeden taşınmaza el koymasına imkân tanıdığı için istisnai niteliktedir ve ancak kanunda öngörülen özel hâllerin varlığında uygulanabilir. Aceleliğin somut olarak ortaya konulup konulmadığı, iptal davasının temel tartışma başlığıdır.
İptal Davasında İleri Sürülebilecek Hususlar
- Aceleliği gerektiren durumun gerçekten mevcut olup olmadığı
- Kamu yararı kararının usulüne uygun alınıp alınmadığı
- Kamulaştırma sınırının, işin gerektirdiği alanı aşıp aşmadığı
- Aynı sonuca daha az müdahaleyle ulaşılıp ulaşılamayacağı
- Kararın kapsamına giren parsel bilgilerinin doğruluğu
Davanın Açılacağı Yer
Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılacak iptal davalarında Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görevlidir. Bu ayrım hayati önemdedir: dilekçenin idare mahkemesine verilmesi hâlinde dosya görev yönünden ele alınacak ve değerli zaman kaybedilecektir. Ayrıca el koyma işlemi hızla ilerlediğinden, dava açılırken yürütmenin durdurulması talebinin gerekçelendirilerek ileri sürülmesi ayrı bir önem taşır.
Kot Farkı İmalatına Özgü Değerlendirme
- İmalatın hangi parselleri fiilen etkilediği tespit ettirilmelidir.
- Taşınmazın tamamı mı yoksa bir kısmı mı gerekli, ölçülmelidir.
- Kısmi kamulaştırma hâlinde kalan kısmın kullanılabilirliği sorgulanmalıdır.
- Yapı, ağaç ve müştemilat gibi bütünleyici unsurlar kayda geçirilmelidir.
Dava Açılsa da Yapılması Gereken
İptal davasının açılmış olması, bedel tespiti dosyasındaki hakları izlemeyi gereksiz kılmaz. İki süreç paralel yürür ve birinde yapılan ihmal diğerinde telafi edilemez.
Buradaki açıklamalar genel bilgi vermeyi amaçlar; taşınmazınız karar kapsamındaysa, süreler kısa olduğundan gecikmeksizin bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.