5742 sayılı Karar, İthalat Rejimi Kararında değişiklik yapılmasına ilişkindir. İthalat rejimi düzenlemeleri, eşyanın gümrük tarife pozisyonuna göre uygulanacak vergi oranlarını ve ithalatın tabi olduğu koşulları belirlediği için, ithalatçı bakımından doğrudan maliyet ve uyum sonucu doğurur. Bu tür kararlarda asıl tartışma çoğunlukla oranın kendisi değil, hangi işleme hangi tarihli metnin uygulanacağıdır.
Hangi tarihteki metin uygulanır?
İthalatta uygulanacak vergi ve koşullar, kural olarak gümrük yükümlülüğünün doğduğu ana göre belirlenir. Uygulamada bu, çoğu zaman beyannamenin tescil tarihi anlamına gelir. Bu nedenle eşyanın sipariş tarihi, yüklenme tarihi veya limana varış tarihi tek başına belirleyici olmayabilir. Yolda olan bir sevkiyatın, beyanname tescil edilmeden önce yürürlüğe giren bir değişiklikten etkilenmesi mümkündür.
Geçiş hükümlerini atlamayın
Bu tür kararlarda çoğunlukla, belirli tarihten önce yola çıkmış veya belirli belgeleri düzenlenmiş sevkiyatlar için geçiş hükmü öngörülür. Geçiş hükmünden yararlanmak isteyen ithalatçının, koşulun sağlandığını tarihli belgeyle ispat etmesi gerekir. Bu kapsamda konşimento, taşıma belgesi, yükleme tarihini gösteren kayıtlar ve akreditif belgeleri dosyada hazır bulundurulmalıdır. Geçiş hükmüne sözlü olarak dayanmak sonuç doğurmaz.
Değişiklik yayımlandığında yapılacak kontrol
- Şirketin ithal ettiği eşyaların tarife pozisyonu listesini karar metniyle karşılaştırın; yalnızca sık kullanılan pozisyonlara bakmak eksik kalır.
- Yolda olan ve henüz beyanname tescili yapılmamış sevkiyatları ayrı bir listeye alın; bunlar en yüksek riskli gruptur.
- Maliyet farkını hesaplayıp, satış sözleşmelerinizde fiyat uyarlaması veya mücbir sebep hükmü bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Gümrük müşavirinizle, uygulanacak oran konusunda yazılı mutabakat kurun; sözlü talimatlar sonradan sorumluluk tartışması yaratır.
Yanlış beyanın iki farklı sonucu
Değişikliği kaçırarak eski oran üzerinden beyanda bulunulması hâlinde eksik alınan vergi için ek tahakkuk yapılır ve buna bağlı yaptırım gündeme gelebilir. Burada dikkat edilecek ayrım, hatanın kendiliğinden bildirilmesi ile idare tarafından tespit edilmesi arasındaki farktır; kendiliğinden düzeltme yolunun değerlendirilmesi, tespit edilmeyi beklemekten genellikle daha az maliyetlidir.
İtiraz yolu ve süre
Ek tahakkuk veya ceza kararına karşı öncelikle gümrük idaresi nezdinde itiraz yolu işletilir; bu idari aşama tamamlanmadan doğrudan yargıya gidilmesi usul sorunu doğurur. İtiraz süresi tebliğ tarihinden itibaren işler ve bu sürenin kaçırılması, esas yönünden güçlü bir itirazı dahi sonuçsuz bırakır. İtiraz dilekçesinde tarife tespiti, uygulanacak metnin tarihi ve geçiş hükmü iddiası ayrı başlıklar hâlinde ileri sürülmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; eşyanızın tarife pozisyonu ve beyan tarihine göre sonuç değişeceğinden, ek tahakkukla karşılaştığınızda dosyanın süre dolmadan incelenmesi önemlidir.