5887 sayılı Karar, Bulgaristan Cumhuriyeti kimlik kartı hamili vatandaşların Türkiye'ye yapacakları her 180 gün içinde azami 90 gün ikamet süreli turistik amaçlı seyahatlerinde ve transit geçişlerinde vize muafiyeti sağlanmasına ilişkindir. Muafiyet pratik bir kolaylık sağlar; ancak süre hesabının yanlış yapılması, sınır kapısında beklenmedik sonuçlar doğurabilir.
Muafiyetin kapsamı ve sınırı
Karar, pasaport yerine kimlik kartıyla girişe imkân tanır ve seyahatin amacını turistik ziyaret ile transit geçişle sınırlar. Bu, muafiyetin çalışma, eğitim, tedavi veya yerleşme amaçlı girişleri kapsamadığı anlamına gelir. Türkiye'de çalışmak isteyen kişi bakımından vize muafiyeti tek başına yeterli değildir; çalışma izni ayrı bir usule tabidir. Aynı şekilde muafiyet süresi içinde kalmak, ikamet izni yerine geçmez.
90/180 hesabı nasıl yapılır
En sık yapılan hata, 90 günün takvim yılı veya sabit bir dönem içinde sayıldığının sanılmasıdır. Kural, hareketli bir pencereye dayanır: herhangi bir gün için geriye doğru 180 günlük dönem incelenir ve bu dönemde Türkiye'de geçirilen toplam gün sayısı hesaplanır. Giriş ve çıkış günleri de sayıya dahil edilir. Sık giriş çıkış yapan kişilerde, ülkeden çıkıp aynı gün geri dönmenin sayacı sıfırlamadığı özellikle akılda tutulmalıdır.
Süre aşımının sonuçları
- Çıkışta idari para cezası uygulanması
- Yabancılar mevzuatı kapsamında Türkiye'ye giriş yasağı konulması
- Yasak nedeniyle sonraki seyahatlerde sınır kapısından geri çevrilme
- İkamet izni başvurularında olumsuz değerlendirme riski
Aşım hâlinde ne yapılabilir
Giriş yasağı bir idari işlemdir ve koşulları varsa kaldırılması talep edilebilir; sonuç alınamazsa idari yargı yolu gündeme gelir. Bu tür başvurularda aşımın sebebini belgelemek belirleyicidir: sağlık raporu, ulaşımın kesintiye uğradığını gösteren kayıtlar veya resmi kurum yazıları dosyaya güç katar. Ayrıca Türkiye'de aile bağı bulunması hâlinde bu ilişkinin nüfus ve tapu kayıtlarıyla ortaya konulması yararlı olur. Yabancıların hukuki durumu 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde değerlendirilir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; giriş kayıtları ve tebliğ tarihleri kişiye özgü olduğundan, ceza ya da giriş yasağıyla karşılaşılması hâlinde vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.