Kurumlar vergisi alanında uzun yıllar boyunca seri numaralı genel tebliğler yayımlanmış, sonrasında düzenleme bütünlüğü değişmiştir. 85 seri numaralı Tebliğ de kendi döneminin uygulamasını açıklayan metinlerden biridir. Bu nedenle böyle bir tebliğe atıf yapılan dosyalarda ilk sorulacak soru içerik değil, dönemdir: uyuşmazlığın ait olduğu hesap döneminde hangi kanun ve hangi ikincil düzenleme yürürlükteydi?
Dönem tespiti neden ilk adımdır?
Vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği dönemde yürürlükte olan hükümler uygulanır. Kurumlar vergisi mevzuatında zaman içinde yapılan değişiklikler, istisna ve indirimlerin kapsamını dönemden döneme farklılaştırmıştır. Eski tarihli bir tebliğdeki açıklamanın bugünkü bir beyana doğrudan uygulanması ya da tersi, uygulamada sık görülen ve tarhiyatla sonuçlanan bir hatadır.
İspat yükünün ağırlaştığı başlıklar
- İstisna ve indirim iddialarında şartların dönem boyunca sürdüğünün belgelenmesi
- Gider yazılan kalemlerin kurum kazancının elde edilmesiyle bağının gösterilmesi
- İlişkili kişilerle yapılan işlemlerde emsallere uygunluk analizinin dosyalanması
- Ortaklardan sağlanan finansmanın örtülü sermaye tartışmasına yol açmayacak şekilde belgelenmesi
- Yurt dışı işlemlerde vergilendirme yetkisinin dayanağının açıkça ortaya konulması
İnceleme raporuna nasıl yaklaşılmalı?
Rapor okunurken üç ayrı katman ayrıştırılmalıdır: maddi olayın tespiti, bu olaya uygulanan hüküm ve hesaplama. İtiraz çoğu kez hesaplamaya yöneltilir; oysa en verimli itiraz, uygulanan hükmün dönem itibarıyla yürürlükte olmadığını ya da olaya uygun düşmediğini gösteren itirazdır. Bu tespit yapılmadan girişilen sayısal tartışma, esas meseleyi gölgeler.
Şirket tarafında kalıcı düzen
- Her hesap dönemi için uygulanan mevzuatı gösteren bir dayanak notu tutun.
- İstisna ve indirimlere ilişkin belgeleri beyandan bağımsız ayrı bir klasörde toplayın.
- İlişkili kişi işlemlerinde fiyatlandırma yöntemini yazılı olarak gerekçelendirin.
- Yönetim kurulu ve ortaklar kurulu kararlarını mali işlemlerle eşleştirin.
- İbraz talebi geldiğinde yanıt süresini ilk gün itibarıyla takvime alın.
Kurumlar vergisi uyuşmazlıkları dönem ve belge yoğun dosyalardır; bu genel çerçevenin sizin hesap dönemlerinize uyarlanması için mali ve hukuki değerlendirmenin birlikte yapılması yerinde olacaktır.