İstanbul ili Beykoz ilçesindeki Riva Deresi Batısı doğal sit alanının koruma statüsünün yeniden değerlendirilerek kesin korunacak hassas alan olarak tesciline ilişkin 6164 sayılı karar, yoğun yapılaşma baskısı altındaki bir bölgeyi ilgilendirdiği için sonuçları imar hukuku alanında yoğunlaşır.
Koruma Kararı ile İmar Planı Çatıştığında
Bir alanın kesin korunacak hassas alan olarak tescili, o alanda daha önce yürürlüğe girmiş imar planlarının uygulanabilirliğini doğrudan etkiler. Koruma amaçlı düzenlemeler yapılana kadar plan bakımından bir belirsizlik dönemi ortaya çıkabilir. Bu dönemde alınan kararlar ve verilen ruhsatlar, sonradan en çok tartışılan işlemler haline gelir.
Mevcut Yapılar Ne Olur
Tescil, ruhsatlı ve hukuka uygun biçimde tamamlanmış yapıları kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ancak yapıda tadilat, ilave kat, esaslı onarım gibi işlemler yapılmak istendiğinde artık yeni statünün gerektirdiği izin süreci işler. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılarda ise koruma statüsü, mevcut aykırılığın giderilmesi taleplerini ağırlaştırıcı bir unsur olarak devreye girer.
Yapı Sahiplerinin Kontrol Listesi
- Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin bulunup bulunmadığı
- Yapının tamamlanma tarihinin statü değişikliğinden önce olup olmadığı
- Parselin karara ekli sınır içinde tamamen mi kısmen mi kaldığı
- Tapu kaydına işlenmiş şerh ve beyanlar
- Devam eden bir imar planı değişikliği süreci olup olmadığı
Dava Yolu Seçilirken
Uyuşmazlığın hedefi doğru belirlenmelidir. Tescil kararının kendisine karşı iptal davası, Cumhurbaşkanı kararları bakımından ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay nezdinde açılır. Buna karşılık ruhsatın iptali, yıkım kararı veya plan değişikliği gibi işlemler için farklı mahkemeler ve farklı süreler söz konusu olabilir. Hangi işlemin dava konusu yapıldığı, dosyanın kaderini belirler; yanlış işlemi hedef alan bir dava, esasa girilmeden sonuçlanabilir.
Alım Satım Yaparken Dikkat
Bölgede taşınmaz alacak kişiler için tapu kaydını incelemek yeterli değildir. Parselin koruma sınırıyla ilişkisi, belediyeden ve ilgili koruma biriminden yazılı olarak sorulmalıdır. Satış sonrası ortaya çıkan yapılaşma yasağı, alıcı ile satıcı arasında ayıp ve sözleşme hükümlerine dayalı ayrı bir uyuşmazlık doğurmaktadır.
Bu yazı genel bilgi sunar. Beykoz bölgesindeki parseliniz veya yapınız bakımından somut durum, belgeler görülmeden değerlendirilemez; işlem yapmadan önce hukuki görüş alınması yerinde olur.