656 sayılı Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, kalkınma işbirliği alanında faaliyet gösteren ajansa ilişkin düzenlemeler içerir. Bu alanda kurulan hukuki ilişkilerin ayırt edici yönü, işin önemli bir bölümünün Türkiye dışında yürütülmesidir. Yüklenici, danışman, tedarikçi ya da yerel ortak konumundaki taraf için asıl güçlük de buradadır: belgeler farklı ülkelerde doğar, tebligat gecikir, temsil ilişkisi karmaşıklaşır.
Sınır Ötesi Belgenin Türkiye Ayağı
Yurtdışında düzenlenen sözleşme, tutanak, teslim belgesi veya makbuzun Türkiye’deki bir uyuşmazlıkta kullanılabilmesi için biçim koşullarının önceden düşünülmesi gerekir. Tercüme, onay ve tasdik adımları iş bittikten sonra tamamlanmaya çalışıldığında hem zaman kaybı hem eksik belge riski doğar. Yararlı olan, proje başında bir belge protokolü belirlemek ve her ödeme aşamasında bu protokole göre dosya kapatmaktır.
Temsil ve Yetki Zinciri
- Sahada imza atan kişinin yetkisi, hangi belgeye dayanıyor ve o belge Türkiye’de geçerli biçimde düzenlenmiş mi.
- Yerel ortak ile ilişkinin niteliği (alt yüklenici, acente, ortaklık) yazılı olarak tanımlanmış mı.
- Yetki değişikliği hâlinde karşı tarafa bildirim usulü belirlenmiş mi.
- Yerel personel istihdamında hangi ülke kuralının uygulanacağı kararlaştırılmış mı.
Tebligat ve Süre Yönetimi
Sınır ötesi işlerde bildirimlerin ulaşması gecikir ve bazen hiç ulaşmaz. Bu nedenle sözleşmede geçerli bildirim adresi, elektronik bildirimin kabul edilip edilmeyeceği ve bildirimin ne zaman ulaşmış sayılacağı açıkça yazılmalıdır. Bu hüküm yoksa, süre tartışmaları esas uyuşmazlıktan daha uzun sürebilir. Ayrıca her bildirim için gönderi kaydı ve teslim belgesi ayrı bir klasörde tutulmalıdır.
Uyuşmazlık Çıkmadan Yazılması Gerekenler
- Uygulanacak hukuk ve uyuşmazlığın çözüm yeri.
- Ödeme para birimi, kur tarihi ve gecikme hâlinde işleyecek sonuçlar.
- Mücbir sebep tanımı ve bildirim süresi.
- İş kapsamının değişmesi hâlinde tadil usulü.
- Proje bitiminde belge devri ve saklama yükümlülüğü.
Bu metin genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Sınır ötesi projelerde hem sözleşme metni hem ilgili ülkenin usul kuralları sonuca etki ettiğinden, imza öncesinde ve uyuşmazlık belirdiği anda hukuki değerlendirme alınması önerilir.