672 sayılı Karar, 154 kV Manisa-Aliağa hattına bağlı olarak Manisa Organize Sanayi Bölgesi trafo merkezine ulaşan enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkindir. Enerji iletim hatlarında kamulaştırma çoğunlukla mülkiyetin tamamının alınması biçiminde değil, hat güzergâhı boyunca irtifak hakkı kurulması biçiminde gerçekleşir. Bu ayrım, ödenecek bedelin hesabını doğrudan değiştirir.
İrtifak Kamulaştırmasında Bedel Neye Göre Belirlenir
İrtifak hakkında malik mülkiyetini korur; ancak taşınmazın hat altında kalan bölümünde kullanım kısıtlanır. Bedel, mülkiyetin tam değeri üzerinden değil, kısıtlamanın taşınmazın değerinde yarattığı azalma üzerinden hesaplanır. Bu hesap iki ayrı kalemin doğru kurulmasını gerektirir: hat altında kalan alanın büyüklüğü ve bu alandaki kullanım kısıtının derecesi.
Arta Kalan Kısımdaki Değer Kaybı
Uygulamada en çok gözden kaçan başlık, hat güzergâhı dışında kalan ancak hattın varlığı nedeniyle kullanımı zorlaşan bölümdür. Parselin ikiye bölünmesi, yapılaşma imkânının fiilen ortadan kalkması veya makineli tarımın güçleşmesi gibi durumlar, arta kalan kısımda ayrıca değer kaybı doğurabilir. Bu talep kendiliğinden dikkate alınmaz; dosyaya açıkça girilmesi ve somut verilerle desteklenmesi gerekir.
Bilirkişi Raporuna İtirazda Nelere Bakılır
- Emsal olarak alınan satışların taşınmazla gerçekten karşılaştırılabilir olup olmadığı
- Arazi niteliğinde yapılan hesapta verim ve ürün deseninin doğru seçilip seçilmediği
- İrtifak alanının ölçümünün krokiyle uyumlu olup olmadığı
- Arta kalan kısmın ayrıca değerlendirilip değerlendirilmediği
- Rapordaki hesap adımlarının denetlenebilir biçimde gösterilip gösterilmediği
İtiraz Dilekçesini Güçlendiren Belgeler
- Güncel tapu kaydı ve varsa imar durum belgesi
- Parselin fiilî kullanımını gösteren tarihli fotoğraflar
- Tarımsal üretim yapılıyorsa üretici kayıtları ve satış belgeleri
- Yakın dönemli emsal satışlara ilişkin bilgiler
- Hattın parseli nasıl böldüğünü gösteren ölçekli kroki
Süre Kaçırmamak İçin
Bilirkişi raporuna itiraz için mahkemece verilen süre kısadır ve bu süre içinde itiraz edilmemesi, raporun esas alınmasına yol açabilir. Rapor tebliğ edildiği anda takvime işlenmeli, teknik itiraz için gereken hazırlık aynı gün başlatılmalıdır.
Bu yazı genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır; bedel hesabı taşınmazın niteliğine göre önemli ölçüde değiştiğinden, dosyanızdaki keşif ve rapor evrakı üzerinden ayrıca değerlendirme yapılması yerinde olur.