6616 sayılı Karar, 1512 sayılı Noterlik Kanununun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi ile 61/A maddesinde öngörülen bilişim sisteminin kurulmasına ilişkin geçici 21 inci maddedeki süreyi 1/7/2023 tarihine kadar uzatmıştır. Süre uzatımı teknik bir ayrıntı gibi görünse de, elektronik ortamda yapılacak noterlik işlemlerinin ne zaman hangi usule tabi olacağını doğrudan belirlediği için pratik sonuçları geniştir.
Uzatılan Süre Tam Olarak Neyi Kapsıyor
Uzatma, sistemin kurulmasına ilişkin geçiş dönemine yöneliktir. Yani noterlik hizmetinin kendisi değil, belirli işlemlerin elektronik altyapı üzerinden yürütülmesine ilişkin geçiş takvimi ötelenmiştir. Bu ayrım önemlidir: geçiş dönemi boyunca klasik usulle yapılan işlemlerin geçerliliği tartışmalı hale gelmez.
Geçiş Döneminde İşlem Güvenliği
Uygulamada en sık sorulan soru, sistemin devreye alındığı tarihten önce ve sonra yapılan işlemlerin aynı sonucu doğurup doğurmayacağıdır. Genel kural, işlemin yapıldığı tarihte yürürlükte olan usule tabi olmasıdır. Bu nedenle dosyada işlem tarihinin ve hangi kanaldan yapıldığının açıkça görünmesi gerekir.
Kayıt altına alınması gerekenler
- İşlem tarihi ve saati ile başvurunun yapıldığı ortam
- Kimlik doğrulamanın hangi yöntemle sağlandığı
- Verilen sureti veya çıktının hangi kayıtla eşleştiği
- Elektronik ortamda üretilen belgenin doğrulama bilgisi
Süre Uzatımlarının Yarattığı Tipik Hata
Süre uzatımları, ilgililerde yükümlülüğün tümüyle ertelendiği izlenimi doğurur. Oysa uzatma yalnızca belirli bir tarihe kadar geçerlidir ve o tarihten sonra hazırlıksız yakalanan taraf, işlemini zamanında tamamlayamama riskiyle karşılaşır. Kurumsal kullanıcılar bakımından güvenli yaklaşım, geçiş tarihini beklemeden iç süreçleri elektronik usule uyarlamaktır.
Uyuşmazlık Halinde Değerlendirme Sırası
- İşlemin hangi tarihte ve hangi usule göre yapıldığı belirlenir.
- O tarihte yürürlükte olan geçiş hükmünün kapsamı incelenir.
- İşlemin şekil şartlarını taşıyıp taşımadığı ayrıca değerlendirilir.
- Bir eksiklik varsa, bunun işlemin geçerliliğini mi yoksa yalnızca ispat gücünü mü etkilediği ayrımı yapılır.
Bu içerik yol gösterici bir çerçeve sunar; noterlik işleminizin geçerliliğine ilişkin somut bir tartışma varsa, işlem evrakının tamamı ile birlikte hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.