Hatay ili Defne ilçesi Bostancık Mahallesi'nde 4564 ada altındaki 10, 11, 12 ve 13 parsel sayılı taşınmazlar, yeni devlet hastanesi yapımı amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından acele kamulaştırma kapsamına alınmıştır. Tek parselin değil, aynı ada içindeki dört parselin birlikte kamulaştırılması, uygulamada tek malikli dosyalardan farklı sorunlar doğurur.
Dört Parsel, Dört Ayrı Dosya Mantığı
Kararda parseller birlikte sayılsa da, kıymet takdiri ve bedel tespiti her parsel için ayrı yapılır. Parsellerin yüzölçümü, imar durumu, yola cephesi ve üzerindeki muhdesat farklıysa metrekare değerleri de farklı çıkar. Komşu parsel için belirlenen bedelin kendi parselinize doğrudan uygulanacağını varsaymak, çoğu zaman aleyhe sonuç doğuran bir beklentidir. Her parsel için ayrı belge seti hazırlanması gerekir.
Paylı ve Elbirliği Mülkiyette Kim Ne Yapabilir
Miras yoluyla intikal etmiş ve henüz paylaşılmamış taşınmazlarda mülkiyet elbirliği hâlindedir; bu durumda hak sahiplerinin birlikte hareket etmesi ya da terekeye temsilci atanması gündeme gelir. Paylı mülkiyette ise her paydaş kendi payı yönünden işlem yapabilir, ancak bedelin bankaya yatırılması ve ödenmesi paylar oranında gerçekleşir. Paydaşlardan birinin süreci takip etmemesi, diğerlerinin dosyasını da yavaşlatabilir.
Kısmi Kamulaştırma ve Geriye Kalan Kısım
Parselin tamamı değil bir bölümü alınıyorsa, geriye kalan kısmın kullanılabilirliği ayrı bir değerlendirme konusudur. Kalan alan bağımsız olarak imara uygun değilse, yola cephesi kalmıyorsa veya ekonomik bütünlüğü bozuluyorsa, malik bu durumu dosyaya taşımalıdır. Kamulaştırma Kanunu, kısmi kamulaştırmada kalan kısımda meydana gelen değer kaybını ve belirli koşullarda taşınmazın tamamının alınmasını talep etme imkânını düzenler. Bu talebin dosyaya zamanında ve gerekçeli girmesi önemlidir.
Bedelin Bankada Bloke Olması Ne Anlama Gelir
- Mahkemece takdir edilen bedelin bankaya yatırılması, bedelin kesinleştiği anlamına gelmez
- Bedeli çekmek, kural olarak bedele itiraz hakkını tek başına ortadan kaldırmaz; yine de çekim sırasında imzalanan belgelerin içeriği dikkatle okunmalıdır
- Kesin bedel, açılacak bedel tespiti ve tescil davasında bilirkişi incelemesiyle belirlenir
Ortak Hata: Tek Vekâlet, Farklı Menfaatler
Aynı ada içindeki farklı parsel maliklerinin veya paydaşların menfaatleri her zaman örtüşmez. Kalan alanın kime düşeceği, muhdesatın kime ait olduğu veya zilyetlik iddiaları uyuşmazlık yaratabilir. Bu ihtimalde temsil ilişkisinin baştan doğru kurulması, ilerleyen aşamada usulden kaynaklanan hak kayıplarını önler.
Yukarıdaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır. Ada ve parsel bazında sonuç, tapu kaydına, imar durumuna ve keşifte yapılan tespitlere göre değişir; karar vermeden önce dosyanın bütününün hukuken değerlendirilmesi gerekir.