7034 sayılı Kanun, Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nin kuruluşunu düzenlemektedir. Bir üniversitenin kanunla kurulması yalnızca sembolik bir adım değildir; kurumun hukuki statüsünü, personelinin tabi olduğu rejimi ve öğrencilerin işlemlerine karşı gideceği yargı yolunu belirler.
Kuruluş Kanunu Ne Belirler
Kuruluş kanunları tipik olarak üniversitenin tüzel kişiliğini, bünyesinde yer alacak fakülte ve enstitüleri, kadro ve mali kaynaklara ilişkin esasları düzenler. Bunun ötesinde eğitim öğretim, akademik yükseltme, disiplin ve öğrenci işlemleri bakımından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan genel düzenlemeler uygulanmaya devam eder. Yani kuruluş kanunu genel yükseköğretim mevzuatının yerini almaz, onun üzerine eklenir.
Uluslararası İşbirliğiyle Kurulan Üniversitelerde Özellikli Noktalar
- Yabancı ortak kurumla yürütülecek ortak programların ve diploma düzenlemelerinin yükseköğretim mevzuatındaki koşullara uygunluğu
- Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının istihdamına ilişkin izin ve sözleşme rejimi
- Eğitim dilinin belirlenmesi ve dil yeterliliği şartlarının öğrenci kabulüne etkisi
- Yurt dışında alınan derslerin tanınması ve denklik işlemleri
Öğrenci İşlemlerinde Yargı Yolu
Devlet üniversiteleri kamu tüzel kişiliğine sahip olduğundan, kayıt, intibak, disiplin cezası, burs kesintisi veya ilişik kesme gibi işlemler idari işlem niteliğindedir. Bu işlemlere karşı önce idareye başvurulabileceği gibi doğrudan idare mahkemesinde iptal davası da açılabilir. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda öngörülen dava açma süresi işlemin tebliğinden itibaren işlemeye başlar; idareye yapılan başvurunun süreye etkisi ise ayrıca hesaplanmalıdır. Uygulamada en çok hak kaybı, tebliğ tarihinin kayıt altına alınmamasından doğar.
Akademik Personel Açısından
Öğretim elemanlarının atama, yeniden atanma ve kadro işlemleri de idari işlem sayılır. Yeniden atanmama gibi sonuçları ağır kararlarda gerekçenin ve dayanılan ölçütlerin dosyada yer alıp almadığı, yargısal denetimin merkezinde durur. İlgililerin, başvuru dosyalarına sundukları yayın ve faaliyet belgelerinin kayıtlı kopyasını saklaması, sonraki aşamada ispat kolaylığı sağlar.
Kurumsal Hazırlık Kontrol Listesi
- Kuruluş kanunu ile genel yükseköğretim mevzuatının kesiştiği alanların belirlenmesi
- Yönetmelik ve senato kararlarının kanuni dayanağının gösterilmesi
- Öğrenci ve personel işlemlerinde tebligat usulünün yazılı bir prosedüre bağlanması
- Uluslararası protokollerdeki yükümlülüklerin iç düzenlemelere yansıtılması
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Bir işleme karşı başvuru yapılacaksa, süreler ve merci somut belgeye göre belirlendiğinden, dosyanın ayrıca incelenmesinde yarar vardır.