7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, çevre alanında yeni bir kurumsal yapı oluşturmasının yanında, ambalaj atıklarının toplanması, depozito uygulaması ve sıfır atık düzeninin işletmeler üzerindeki etkileri bakımından da sonuç doğurur. Bu düzenlemeyle karşılaşan işletmeler için asıl soru kurumun yapısı değil, kendi faaliyetlerinde hangi yükümlülüklerin doğduğudur.
Yükümlülük Kimin Üzerinde
Çevre mevzuatında sorumluluk çoğu zaman zinciri boyunca dağılır: üretici, piyasaya süren, satış noktası ve atık yönetimini üstlenen taraf farklı yükümlülüklere tabi olabilir. İşletmenin ilk yapması gereken, kendisini bu zincirde doğru konumlandırmaktır. Yanlış konumlandırma, hem gereksiz maliyet üstlenilmesine hem de asıl yükümlülüğün atlanmasına yol açar.
Depozito ve Ambalaj Yönetiminde Pratik Başlıklar
- Piyasaya sürülen ürünlerin ambalaj türüne göre kayıt altına alınması
- Toplama ve geri kazanım hedeflerine ilişkin beyanların süresinde yapılması
- Satış noktalarında iade ve toplama düzeninin fiilen kurulmuş olması
- Alt yüklenici ile çalışılıyorsa sorumluluğun sözleşmede açıkça paylaştırılması
İdari Yaptırımla Karşılaşıldığında
Çevre denetimlerinde düzenlenen tutanak, sonraki tüm sürecin temelini oluşturur. Tutanağa itiraz şerhi düşmeden imza atmak, denetim anındaki tespitleri tartışmasız hâle getirebilir. Bu nedenle tespit edilen hususa katılmıyorsanız itirazınızı tutanağın üzerine somut biçimde yazın. Ceza tebliğ edildiğinde ise başvuru yolu ve süresi tebligatın üzerinde gösterilir; başvurunun hangi mercie yapılacağı cezanın dayanağına göre değişebildiğinden bu bilgi dikkatle okunmalıdır.
Yaptırım Öncesi Kurumsal Hazırlık
- Çevre yükümlülüklerinden sorumlu bir kişi belirleyin ve yetkisini yazıya dökün.
- Beyan ve bildirimlerin sistem üzerinden alınan onay kayıtlarını saklayın.
- Atık teslim edilen firmaların lisans belgelerini dosyada bulundurun.
- Denetim geçmişini ve verilen taahhütleri tek bir dosyada izleyin.
Bu metin genel çerçeveyi anlatmak için hazırlanmıştır. Çevre mevzuatındaki yükümlülükler sektöre ve faaliyet ölçeğine göre değiştiğinden, işletmenize özgü bir uyum planı için ayrıca hukuki ve teknik destek alınmasında yarar vardır.